Panagia

Παναγία Σουμελά. Για 15 αιώνες η μονή αυτή ήταν το στήριγμα και η παρηγοριά του Ποντιακού Ελληνισμού , η προστασία και η συντροφιά του, το κυρίαρχο σημείο αναφοράς. Αυτήν επικαλούνταν, αυτήν παρακαλούσαν, αυτήν αισθάνονταν μητέρα τους οι Έλληνες του Πόντου.

Τελικά, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Σουμελιώτισσας (θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή Λουκά) και άλλα ιερά κειμήλια της μονής μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα το 1931 κατόπιν μεσολάβησης του Ελευθερίου Βενιζέλου και χάρη στη συμβολή μοναχών που γνώριζαν τον ακριβή τόπο φύλαξής τους.

Σε ένα σπήλαιο σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων είδαν μια χρυσαφένια λάμψη. Όταν πλησίασαν, βρήκαν την εικόνα της Παναγίας, που σύμφωνα με την εκκλησία, είχαν μεταφέρει άγγελοι. Οι δύο μοναχοί θεώρησαν την αποκάλυψη της Παναγίας, μέσω της εικόνας, ως σημάδι και αποφάσισαν να φτιάξουν στο σημείο που την βρήκαν ένα κελί.

Έτσι μπήκαν τα «θεμέλια» για την ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, που κατά τον ξεριζωμό των Ποντίων από την περιοχή, καταστράφηκε από τους Τούρκους.

Από το 1986 λειτουργεί ως μουσείο, ενώ τον Αύγουστο του 2010 η Τουρκία έδωσε άδεια να τελεστεί λειτουργία. Η μονή αλλά και η ιερή εικόνα πήραν το όνομα Σουμελά, από το όρος Μελά και το ποντιακό «σου», που σημαίνει εις το/ στο. Δηλαδή, η Παναγία «στο Μελά».

Επιστολή διαμαρτυρίας για τις εικόνες βεβήλωσης των χώρων της Μονής Παναγίας Σουμελά από τα μέλη τουρκικού μουσικού συγκροτήματος απέστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος προς τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νούρι Ερσόι, που φέρει την ευθύνη καλής διαχείρισης και προστασίας της μονής, η οποία σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Σε ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, γίνεται λόγος για «προσβολή της Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Παναγίας Σουμελά της Τραπεζούντος, πανίερου σεβάσματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ρωμηοσύνης του Πόντου, αλλά και μνημείου της παγκοσμίου θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, από τη διάθεση χώρων αυτής, σύμφωνα με το οπτικό υλικό που κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο, για σκοπούς που δεν συνάδουν με τον θρησκευτικό χαρακτήρα και την ιστορία της». Υπενθυμίζεται ότι ανάλογη επιστολή είχε αποσταλεί στον αρμόδιο υπουργό πριν από χρόνια, όταν σημειώθηκε περιστατικό βεβήλωσης της Αγίας Σοφίας στην Πόλη.

Εμείς δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι λιγότερο από το να υπενθυμίσουμε την τελευταία παρουσία του Πατριάρχη μας το 2021 στην Τραπεζούντα και να ευχηθούμε να δώσει ο Θεός να ξαναγίνει η λειτουργία στην Παναγία Σουμελά.