Το χρώμα των ιερών αμφίων στο Εορτολόγιο

Δημοσιεύθηκε την από e-amfia.gr

white e-amfia

Το λευκό χρώμα ορίζεται σύμφωνα με το τυπικό της Κρυπτοφέρης  για τις ακόλουθες ημέρες:

Για την 8η Σεπτεμβρίου,εορτασμό του Γενεσίου της Θεοτόκου.  Καθώς και σε όλες τις εορτές της Θεοτόκου.

Για την 14η Σεπτεμβρίου, εορτασμό της ύψωσης του Τιμίου Σταυρού ,το τυπικό ορίζει λευκά άμφια,επειδή η εορτή φέρει τα «ίσα της Μεγάλης Παρασκευής». Eπίσης τελείτο η λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου την ημέρα αυτή.

Λευκά άμφια ορίζει την ημέρα του Σταυρού και το Τυπικό της εν Ιερουσαλύμοις ευαγούς λαύρας του οσίου θεοφόρου πατρός Σάββα, (χειρόγραφο του 12 ου αιώνα της βιβλιοθήκης του Σινά) . Την ίδια μαρτυρία έχουμε από τον κώδικα 865 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών του 14 ου αι. «Ο ιερεύςστολήν λευκήν». Δύο αιώνες αργότερα έχουμε την ίδια πάλι πληροφορία για τη λευκότητα των ιερών αμφίων από το χειρόγραφο του 16 ου αιώνα της βιβλιοθήκης των Ιεροσολύμων Ν311 με παραλλαγές του χειρογράφου της Βιβλιοθήκης του Σινά Ν.

Λευκό χρώμα ορίζει και το Τυπικό της Μεγάλης Εκκλησίας του Ι ́ αιώνα 1215 από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνεια . Το χειρόγραφο του έτους 1850 του Κυριακού της Μονής του Αγίου Παύλου για την ημέρα των Χριστουγέννων σημειώνει: «Ο ιερεύς ενδεδυμένος λαμπράν στολήν λευκή…» . To Τυπικό του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 ορίζει για την εορτή των Θεοφανείων ότι «ο ιερέας και ο διάκονος φορούν λευκές στολές».

To χρώμα των ιερών αμφίων κατά την περίοδο της Μεγάλη Σαρακοστής, της Μεγάλης Εβδομάδας και της Αποδόσεως του Πάσχα.

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι κατ ́εξοχήν περίοδος πένθους και κατανύξεως . Γι’ αυτό και το χρώμα των ιερών αμφίων που χρησιμοποιούνται κατά την τέλεση των ιερών ακολουθιών της περιόδου αυτής δεν είναι λευκό αλλά πορφυρούν . Χρώμα που δεν σχετίζεται με την απόγνωση, αλλά με τον θρίαμβο και τη νίκη, την χαρμολύπη του σταυρού, με το χαροποιό πένθος της ορθόδοξης διδασκαλίας, ενώ η δυτική εκκλησία υπερτονίζει το «κραυγαλέο πένθος», γι ‘ αυτό το λόγο και χρησιμοποιούν μαύρα άμφια, που δυστυχώς την περίοδο της τουρκοκρατίας επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη δική μας εκκλησία μέχρι και σήμερα.

Ο Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει σε μερικά μέρη του συγγράμματος του για το πορφυρό χρώμα και ιδιαίτερα για την λειτουργία των προηγιασμένων δώρων γράφει και εξηγεί, ο διάκονος και ο πρεσβύτερος που την τελούν ενδύονται πορφυρά άμφια «το πάθος εκ τούτου και τον θάνατο σημαίνοντες του Κυρίου».

Το τυπικό του Αγίου ́Ορους,χειρόγραφο του έτους 1841 της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος ορίζει ο ιερέας που θα διαβάσει το τετραβάγγελο τη μεγάλη εβδομάδα με «επιτραχήλιον και φελώνιον πορφυρούν»

Από το Τυπικό της Μονής του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 για τη Μεγάλη Σαρακοστή και συγκεκριμένα την Α ́ εβδομάδα, σημειώνει: «εξέρχεται ο διάκονος ενδεδυμένος στιχάριο μελεμβαφές. Το ίδιο στιχάριο και φελώνι φοράει και ο ιερέας όλη τη Μεγάλη Σαρακοστή και διευκρινίζει εκτός Σαββάτου, Κυριακής και δεσποτικής εορτής»

Διευκρινίζει, δηλαδή, ότι την Μεγάλη Σαρακοστή φορούμε πένθιμα άμφια και λευκά Σάββατο και Κυριακή. Την δε Παρασκευή της Α ́ εβδομάδος για το απόγευμα σημειώνει: «Ο διάκονος εξέρχεται με λευκό ημφιεσμένο στιχάριο, λευκό γαρ και ο ιερεύς ενδέδυται
φαιλώνιον».

Για την ακολουθία του Ακαθίστου, αντλούμε πληροφορία από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Ιβήρων,χειρόγραφο του έτους 1879,το οποίο σημειώνει : «ο ιερέας φορέσας επιτραχήλιον λευκόν έσωθεν του αγίου βήματος,ψαλλομένου του κοντακίου, θυμιά την αγίαν τράπεζα».

Από το τυπικό της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, και συγκεκριμένα των Ιερών Ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας του Κυρίου, αντλούμε πληροφορία για την τελετή του αγίου μύρου, την Μεγάλη Πέμπτη, κατά την οποία ο Πατριάρχης, οι 12 Αρχιερείς που παρευρίσκονται καθώς και οι διάκονοι και οι υποδιάκονοι λευκοφορούν.

Για τον εσπερινό της Μεγάλης Παρασκευής έχουμε πληροφορία από το τυπικό του Αγίου Όρους, χειρόγραφο του 16 αι. της Λαύρας του Αγίου Αθανασίου, «ο διάκονος φορένει δε πορφυράς αλλαγάς» και για το Μεγάλο Σάββατο το ίδιο τυπικό γράφει «εις τους αίνους … φορένει δε οι ιερείς πορφυρά επιμάνικα….»

Μεγάλο Σάββατο πρωί

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μίλι αναφέρει για τον εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί ότι η αλλαγή από πένθιμα σε λευκά γίνεται την ώρα που ο «ψάλτης άρχεται υμνείτε και υπερυψούτε».

Μεγάλο Σάββατο βράδυ

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μιλ αναφέρει για το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ ότι οι ιερεύς είναι περιβεβλημμένος με στολή λευκή, το ίδιο και ο διάκονος «ενδεδυμένος»

Απόδοση της εορτής του Πάσχα

Για την εορτή της αποδόσεως του Πάσχα πληροφορία αντλούμε από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Οσίου Γρηγορίου με παραλλαγές του τυπικού του Κυριακού Αγίου Παύλου, χειρόγραφο του έτους 1851, συγκεκριμένα για την Τετάρτη της αποδόσεως της εορτής του Αγίου Πάσχα. Το εν λόγω τυπικό αναφέρει για τον εσπερινό της αποδόσεως της εορτής ότι ο «ιερέας ενδύεται στολή λευκή ».

Συμπερασματικά το λευκό αποτελεί το σημαντικότερο χρώμα για την ανατολική εκκλησία στη λατρευτική πράξη της.  Το λευκό κυριαρχεί όλη την περίοδο του έτους
εκτός της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Παρεμπιπτόντως αναφέρουμε πως η αλλαγή των ιερών αμφίων των κληρικών και της αγίας Τραπέζης από πένθιμα σε χαρμόσυνα λευκά γίνεται σύμφωνα με τη μαρτυρία των τυπικών το Μεγάλο Σάββατο το πρωί.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ

Μορφη/Διακοσμος/Συμβολισμοι Ιερ. Αμφιων

Δημοσιεύθηκε την από e-amfia.gr

Η κατηγορία των ιερατικών αμφίων περιλαμβάνει κυρίως επιτραχήλια,επιγονάτια, επιμανίκια, ωμοφόρια και μία μίτρα και των λειτουργικών πολλούς επιτάφιους,μερικούς αέρες και ένα αντιμήνσιο. Οι μικρότερες ή μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις,που παρουσιάζουν τα είδη αυτά κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο σε σχέση με τη βυζαντινή, όσον αφορά στη μορφή και στο διάκοσμο τους, δημιουργούν την ανάγκη παράθεσηςς των βασικών χαρακτηριστικών τους για την καλύτερη στη συνέχεια κατανόηση των εξεταζόμενων κειμηλίων.

Ωμοφόριο:

expen2

Είναι το διακριτικό άμφιο του επισκοπικού βαθμού από τους πρώτους κιόλας αιώνες μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού και έχει σχήμα πλατιάς ταινίας λειτουργού μεγάλου μήκους, η οποία περιβάλλει τους ώμους. Παλαιότερα οι αρχιερείς το φορούσαν πάνω από το φελώνιο και στη συνέχεια πάνω από τον σάκκο. Παραμένει σ’όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου και μέχρι σήμερα το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό του επισκοπικού αξιώματος .

Ο αρχιερέας φορά το ωμοφόριο μέχρι την ανάγνωση του Ευαγγελίου στη συνέχεια το αποθέτει επάνω στην Αγία Τράπεζα, σε ένδειξη σεβασμού προς το πρόσωπο του Κυρίου, την παρουσία του οποίου συμβολίζει το ευαγγέλιο.

Η διακόσμηση του περιλαμβάνει ένα κυκλικό ύφασμα στον τράχηλο, τον «πόλο», με κεντημένη παράσταση του Χριστού ως Αμνού ή ως Μεγάλου Αρχιερέως, ενώ η
λοιπή επιφάνεια κοσμείται συνήθως με τέσσερις επερραμμένους σταυρούς, οι οποίοι φέρουν παραστάσεις άλλοτε στο κέντρο και άλλοτε στις κεραίες.

Μετά τα μέσα του 17ου αιώνα, ο διάκοσμος γίνεται απλούστερος και περιλαμβάνει μόνον μία μορφή σε κάθε σταυρό, όπως στο ωμοφόριο του επισκόπου Καλλίστου της μονής Δουσίκου, όπου στους τέσσερις σταυρούς εικονίζονται αντίστοιχα η Θεοτόκος, ο Πρόδρομος, σε στάση δεήσεως προς τον Χριστό – Αρχιερέα του πόλου, και οι δύο κορυφαίοι, Πέτρος και Παύλος.Κεντημένες είναι και οι παρυφές του αμφίου, οι «ποταμοΓ, με επιγραφές συμβολικές ή αφιερωτικές.

Επιτραχήλιον:

αμφια

Η λέξη επιτραχήλιο ή περιτραχήλιο, εξεταζόμενη ετυμολογικά, αναφέρεται σε κάτι που φοριέται γύρω από το λαιμό . Έχει μορφή στενόμακρης λουρίδας υφάσματος – φαρδύτερης από το οράριο του διακόνου και στενότερης από το ωμοφόριο του επισκόπου   η οποία, αφού περιβάλλει το λαιμό  , κατεβαίνει μπροστά στο στήθος σε διπλή σειρά και συνδέεται με κομβία ή κωδωνίσκους, για να καταλήξει τελικά σε χρυσούς ή πολύχρωμους μεταξωτούς θυσάνους.

Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του στην Ορθόδοξη κυρίως εκκλησία απέκτησε από πολύ νωρίς διάφορους συμβολισμούς, οι οποίοι δεν συμβαδίζουν με την συνήθη εικονογράφηση του, αλλά έχουν ως αντικείμενο το Θείον Πάθος ή την εκπορευόμενη Θεία Χάρη.

Η διακόσμηση του αμφίου περιλαμβάνει τον Χριστό-Αρχιερέα στον τράχηλο και στις κάθετες λουρίδες τον Ευαγγελισμό ή τη Δέηση,με ομάδες προφητών, αποστόλων,ω ιεραρχών, μαρτύρων ή διαφόρων αγίων που ακολουθούν, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει στη συντριπτική πλειοψηφία των μετεωρίτικων επιτραχηλίων.

Επιμανίκια:

13Α

Είναι μακρυά μανικέτια, τα οποία χρησιμοποιούν οι λειτουργοί για να καλύψουν το κάτω μέρος των μανικιών του στιχαρίου, αρχικά του αρχιερατικού. Ετυμολογικά σημαίνουν κάτι που φοριέται πάνω από το μανίκι και πιθανώς προέρχονται από τα συγκλητικά και αυτοκρατορικά λωρία. Κατά τον 15ο αιώνα φοριούνται και από τους ιερείς, ενώ στους χρόνους μετά την Άλωση η χρήση τους επεκτάθηκε και στους διακόνους. Ο συμβολισμός τους έχει ως αντικείμενο το Θείον Πάθος και συνδέεται με τα δεσμά ή τις χειροπέδες του Κυρίου, την ώρα των Παθών.

Επιγονάτιο:

23 eamfia

 

Το επιγονάτιο, αποτελεί διακριτικό του επισκοπικού αξιώματος. Η ονομασία αυτή, που επικράτησε από τον 12ο αιώνα και εξής, αντικαθιστώντας παλαιότερη του «εγχειρίου» και  χρησιμοποιείται στο εξής για να προσδιορίζει το άμφιο εκείνο που είναι κεντημένο σε ύφασμα, στερεωμένο πάνω σε ρομβοειδούς σχήματος χαρτόνι στο ύψος ακριβώς του γονάτου . Στα μεταβυζαντινά χρόνια η χρήση του γενικεύεται σε όλους τους αξιωματούχους κληρικούς .

Ο συμβολικός παραλληλισμός του με το «λέντιο«, που χρησιμοποίησε ο Κύριος κατά την απόνιψη των ποδιών των μαθητών του στο Μυστικό Δείπνο  και ο Πιλάτος των χεριών του στη διάρκεια της δίκης του Χριστού, διατηρήθηκε μέχρι και τη Μεταβυζαντινή περίοδο.

Μίτρα:

13b.png

Το σχήμα, που υιοθετήθηκε γενικότερα για την αρχιερατική μίτρα, έχει ως πρότυπο τα στέμματα των Παλαιολόγων και τα καλύμματα της κεφαλής των βυζαντινών αρχόντων
και κατασκευάζεται από ύφασμα μάλλινο, βελούδο ή μεταξωτό.

Η αρχιερατική μίτρα καθιερώθηκε ως στοιχείο του λειτουργικού ενδύματος στην Ανατολή στους χρόνους μετά την Άλωση, εκτός από την περίπτωση του πατριάρχη Αλεξανδρείας, που είχε το δικαίωμα να ιερουργεί με καλυμμένη την κεφαλή και έφερε παράλληλα με τον Πάπα το προνόμιο αυτό. Η μιτροφορία στην ανατολική εκκλησία διαδίδεται κυρίως την εποχή του Κυρίλλου Λούκαρι, που από πατριάρχης Αλεξανδρείας έγινε Οικουμενικός, στα 1621. Οι σχολιαστές τότε έδωσαν στο άμφιο το συμβολισμό του ακάνθινου στεφάνου, που υποχρεώθηκε να φορέσει ο Κύριος κατά τον εμπαιγμό του από τους Ιουδαίους.

Η βιτρινα μας αλλαξε….

Δημοσιεύθηκε την από e-amfia.gr

Καλή εβδομάδα να σας ευχηθούμε με υγεία. Η βιτρίνα μας άλλαξε καθώς έχουμε ενημερώσει με νέους κωδικούς το ηλεκτρονικό μας κατάστημα. Προστέθηκαν νέες Ιερατικές Στολές, τρέσες, φούντες, νέα συλλογή κουμπιών και κάποιες από τις νέες δημιουργίες μας σε Ρωσικές Ιερατικές Στολές.

αμφια

Επίσης σε τακτά χρονικό διάστημα εμπλουτίζουμε το ηλεκτρονικό μας κατάστημα με νέα προϊόντα όπως τα «πακέτα Ιερ Στολής» τα οποία σαφώς φροντίζουμε να ανανεώνουμε.

final picture

Ολοκληρώνοντας να σας ενημερώσουμε ότι για αυτή την εβδομάδα έχουμε επιλέξει να διαθέσουμε 2 Λευκές Ιερ. Στολές εξαιρετικής ποιότητας σε ανταγωνιστική τιμή. Μπορείτε να τις παραγγείλετε και να τις προσαρμόσουμε στις μετρήσεις σας online αφού διαβάσετε αναλυτικά το διαστασιόλογιο μας. Για οποιαδήποτε διευκρίνηση παρακαλούμε επικοινωνήστε στο info@e-amfia.gr.

Have a nice week. 2 white available clerical vestments guarantedd by XIΤΩΝ quality. You can order online by putting your measurements under the product. If you have any questions please do not hesitate to contact us.

11 june