Καλύμματα Αγίων Ποτηρίων-«Αέρας»

Ο Θεός εμφύσησε στον άνθρωπο από τη στιγμή της δημιουργίας του«πνοή ζωής» Έτσι το δημιούργημα, ανεξαρτήτως τόπου, χρόνου, φυλής ή φύλου, νοιώθει την ύπαρξη του Πατέρα Δημιουργού και έμφυτη την ανάγκη να προσφέρει τις ευχαριστίες του προς Αυτόν, να εκφράσει την αγάπη του, να Του εναποθέσει τις ελπίδες του και να δεηθεί προς Αυτόν.

e-amfia 4a
Για τους λόγους αυτούς από τα πανάρχαια ακόμη χρόνια ο άνθρωπος χρησιμοποιούσε, ανεξαρτήτως θρησκείας, ενδυμασίες και σκεύη τα οποία εξέφραζαν τον σεβασμό του προς τον Θεό.

Καλύμματα Αγίων Ποτηρίων.

Ανάμεσα στα ιερά σκεύη της αγίας Τραπέζης, κατατάσσονται και τα καλύμματα του ποτηρίου και του αγίου δισκαρίου. Είναι συνήθως κατασκευασμένα από πολύτιμο ύφασμα.

e-amfia 2a

Δύο από αυτά τοποθετούνται πάνω από το άγιο δισκάριο και το άγιο ποτήριο, αντίστοιχα, για πρακτικούς λόγους για να προφυλάσσουν τα δώρα από σκουπίδια, έντομα ή άλλα αντικείμενα που θα μπορούσαν να πέσουν μέσα, αν ήταν ακάλυπτα.

Η κάλυψη του δίσκου, φανερώνει το σεντόνι με το οποίο τυλίχθηκε το σώμα του Κυρίου ή το σουδάριο που κάλυψε το πρόσωπό Tου στον τάφο. Ο άγιος Γερμανός ονομάζει το ένα εξαυτών «ειλητόν». Σε άλλο σημείο αναφέρει: «εμφαίνει την σινδόνα η είλιξαν το
σώμα του Κυρίου»

Ο αέρας ή ανώτατος πέπλος

Αποτελεί κάλυμμα κοινό, του άγιου ποτηρίου και του δισκαρίου, και είναι το μεγαλύτερο σε μέγεθος από τα καλύμματα. Στη αρχή ήταν κατασκευασμένο από λεπτό ύφασμα, όπως άλλωστε μαρτυρούν οι όροι «αέρας» και «πέπλος».Λέγεται επίσης «αέρας», γιατί μ’ αυτόν ο ιερέας ριπίζει, αερίζει τα δώρα, σε αντικατάσταση των παλιών ριπιδίων, την ώρα του συμβόλου της πίστεως.

e-amfia 1a

Με τον αέρα καλύπτονται και ο δίσκος και το ποτήριο μαζί την ώρα της Προσκομιδής αλλά και μετά τη μεγάλη είσοδο και την απόθεση των δώρων στην αγία Τράπεζα.

Ο αέρας ονομάζεται επίσης και «αναφορά» ή «αμνός», γιατί περί τον 15ο αι. κεντούσαν ή ζωγράφιζαν επάνω του τον Χριστό νεκρό, από επίδραση τωνσχετικών συμβολισμών. Τότε, κατά μεν τα συλλείτουργα, περιφερόταν όπως οεπιτάφιος κατά τη μεγάλη είσοδο, κατά δε τις λειτουργίες από μόνο ιερέα ή διάκονο και ιερέα, ριχνόταν στους ώμους του, όπως γίνεται σήμερα στην θεία λειτουργία του ι. Χρυσοστόμου. Ο ιερεύς θέτει τον αέρα στον ώμο του διακόνου λέγοντας την φράση: «Εν ειρήνη επάρατε τας χείρας υμών εις τα Άγια και ευλογείτε τον Κύριον».

Λαμβάνει τον άγιον Δίσκο καλυμμένο και τον θέτει με μεγάλη ευλάβεια στην κεφαλή του διακόνου απαγγέλλοντας τον ψαλμό: « Ανέβη ο Θεός εν αλαλαγμώ, Κύριος εν φωνή σάλπιγγος». Ο ιερεύς λαμβάνει το άγιο ποτήριο επίσης καλυμμένον και εξέρχεται από την βόρεια πύλη του ιερού βήματος για την Μεγάλη Είσοδο.

e-amfia choice 2
Η κάλυψη του δίσκου και του ποτηρίου συμβολίζει το λίθο με τον οποίο ασφαλίσθηκε ο τάφος του Χριστού. Ο άγιος Γερμανός λέγει χαρακτηριστικά: «Το καταπέτασμα ήτουν ο αήρ εστί και λέγεται, αντί του λίθου ου ησφαλίσατο το μνημείον ο Ιωσήφ, όπερ εσφράγισεν η πλάξ της κουστωδίας. Ιδού εσταύρωται οΧριστός, τέθαπται η ζωή, ησφαλίσθη ο τάφος».

e-amfia news suggestions.jpg

Ακόμη, η κάλυψη του δίσκου, μπορεί να φανερώνει το σεντόνι με το οποίο τυλίχθηκε το σώμα του Κυρίου ή το σουδάριο που κάλυψε το πρόσωπό Tου στον τάφο. Ο άγιος Γερμανός ονομάζει το ένα εξ αυτών «ειλητόν»

Ευχαριστούμε για την ευγενική προσφορά των φωτογραφιών.

Με εκτίμηση,

Η ομάδα e-amfia.gr

Τα ιερά λειτουργικά άμφια και οι συμβολισμοί τους. (Καλύμματα)

AER CHALICE VEILSΤα

Καλύμματα θεωρούνται ότι συμβολίζουν τα σπάργανα του Ιησού, επειδή τα τελούμενα στην πρόθεση εικονίζουν τη γέννηση του Χριστού.

Ο συμβολισμός αυτός επικράτησε κυρίως μετά τον 12 ο αι. Ειδικότερα για το δισκοκάλυμμα και κατά την κρατούσα σήμερα τάξη, ο ιερέας κατά την ακολουθία της προθέσεως, μετά την απόθεση του αστερίσκου πάνω στο δισκάριο, θυμιάζεικαι επιθέτει το κάλυμμα αυτό πάνω στον δίσκο, λέγοντας: «Ο Κύριος εβασίλευσεν… και περιεζώσατο» και ακολουθεί «Πάντοτε, νυν και αεί…».

Μετά τη μεγάλη είσοδο σηκώνεται το δισκοκάλυμμα και διπλώνεται, μετά δε την θεία κοινωνία αποτίθεται από τον διάκονο με τα άλλα καλύμματα στην πρόθεση.

Η κάλυψη του δίσκου και του ποτηρίου με τον αέρα συμβολίζει το λίθο με τον οποίο ασφαλίσθηκε ο τάφος του Χριστού. Ο Γερμανός λέγει χαρακτηριστικά: «Το καταπέτασμα ήτουν ο αήρ εστί και λέγεται, αντί του λίθου ου ησφαλίσατο το μνημείον ο Ιωσήφ, όπερ εσφράγισεν η πλάξ της κουστωδίας. Ιδού εσταύρωται ο Χριστός, τέθαπται η ζωή, ησφαλίσθη ο τάφος» . Ακόμη, η κάλυψη του δίσκου μπορεί να φανερώνει το σεντόνι με το οποίο τυλίχθηκε το σώμα του Κυρίου ή το σουδάριο που κάλυψε το πρόσωπό Tου στον τάφο.

covers 1

Το e-amfia.gr διαθέτει μια ολοκληρώμένη πρόταση για Καλύμματα που ξεκινά από καλύμματα Αγίων ποτηρίων, Βιβλίων, Μάκτρα, μαξιλάρια, ριπίδια, σετ δικεροτρίκερα, κάλυμμα Ευαγγελίου, κορδέλες κ.ο.κ. Μπορείτε να μας επισκεφτείτε στο http://www.e-amfia.gr και να αναζητήσετε τα βίντεο μας στο κανάλι μας στο Youtube ΕΔΩ.