Ανω Πουλα/Αγια Ελεουσα Μανη

Οι εκκλησίες που είναι λαξευμένες στους βράχους αποτελούν πάντα ενδιαφέρον θέμα καθώς αποκαλύπτουν αφενός τις δύσκολες εποχές που πέρασε η Ορθοδοξία μας κατά καιρούς, αφετέρου αποτυπώνουν την θέληση και την δύναμη των μοναχών που υπηρέτησαν και υπηρετούν την Πίστη μας κάτω από αντίξοες συνθήκες, όπως οι δυσπρόσιτοι βράχοι της Μάνης.

e-amfia mani 11e-amfia mani 2 Είσοδος στο λαξευμένο βράχο.

e-amfia mani 8Είσοδος από μέσα προς τα έξω

e-amfia mani 7

Αγία Ελεούσα, τοιχογραφία στρατιωτικού αγίου (φωτο Ludovic Bender), με ψηφιακή αποκατάσταση.

e-amfia mani 9Λήψη από το εσωτερικό του ναού.

e-amfia mani 10Ανω Πούλα. Μπορούμε να πιθανολογήσουμε ότι τα παλαιολόγεια χρόνια ερημίτης/αγιογράφος με το όνομα Αντώνιος εμόνασε στην Αγ.Ελεούσα, αγιογράφησε εν όλω ή εν μέρει τη μικρή εκκλησία του απόκρημνου βράχου και η ταπεινότητά του δεν του επέτρεψε να γράψει το όνομά του κατά τον συνήθη τρόπο, αλλά το αποτύπωσε με κρυπτογράφημα στο σπαθί του στρατιωτικού αγίου.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Παναγια Πορετσιωτισα & Κοιμησης της Θεοτοκου Βουλκανου

Επιλέγουμε με το παρόν άρθρο να σας παρουσιάσουμε 2 Μονές από τους νομούς Ηλίειας & Μεσσηνίας Ξεκινούμε από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βουλκάνου στη Μεσσηνία.

e-amfia messina 3

Βρίσκεται στον Δήμο Μεσσήνης, βόρεια της Καλαμάτας και αρκετά κοντά στον Μελιγαλά, στη συμβολή των ορέων της Ιθώμης και της Εύας (Ἁγίου Βασιλείου) και ενδιάμεσα στα χωριά Αρχαία Μεσσήνη (Μαυρομμάτι) και Βαλύρα του Δήμου Ιθώμης.

e-amfia messina 4

e-amfia messina 2

e-amfia messina 1

Συνεχίζουμε την περιήγηση μας με την Ιερά Μονή Παναγίας Πορετσιώτισας στην Ηλεία
Επιγραμματικά είναι χτισμένη ανάμεσα στους οικισμούς Αγράμπελα (Πορετσό) και Πλατανίτσα (Γερμοτσάνι) σε υψόμετρο 1.100 μέτρων και δίπλα στον Ερύμανθο ποταμό.

e-amfia ilia 1

Η τοποθεσία της είναι πραγματικά καταπληκτική, όπως διαπιστώνεται από την παραπάνω εικόνα ενώ περνώντας στο εσωτερικό της παρατηρείς εξαιρετικές αγιογραφίες.

e-amfia ilia 3

e-amfia ilia 3

e-amfia ilia 4

Συνεχίζουμε το ταξίδι μας στα Μοναστήρια και τις εκκλησίες της Ελλάδος.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΒΑΡΝΑΚΟΒΑΣ

Bρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του νομού Φωκίδας, στο Δήμο Ευπαλίου, 30 περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Ναυπάκτου, στον παλαιό δρόμο του Λιδωρικίου, κτισμένη πάνω σε έναν μικρό λόφο τις παρυφές των Βαρδουσίων Ορέων και σε υψόμετρο 800 περίπου μέτρων, ανάμεσα σε πυκνό δάσος από βελανιδιές και αγριοκαστανιές, με πλουσιότατη θέα προς την ορεινή Ναυπακτία, τη Δωρίδα το Όρος Γκιώνα και τον ποταμό Μόρνο.
cassock amfia 10

Η Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και είναι ένα από τα ιστορικότερα Μοναστήρια της Ελλάδας και το 5ο παλαιότερο. Ιδρύθηκε κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο, το έτος 1077, από τον Όσιο Αρσένιο τον Βαρνακοβίτη και γρήγορα ανεδείχθη σε θρησκευτικό κέντρο μεγάλης ακτινοβολίας, θέση που διατηρεί μέχρι και σήμερα, αποκαλούμενη ως «η Αγία Λαύρα της Ρούμελης».

cassock amfia 2

Όπως αναφέρει η κτητορική επιγραφή, η οποία βρίσκεται στο εσωτερικό του καθολικού, εντοιχισμένη υπεράνω της πύλης που συνδέει τον εξωνάρθηκα με τον κυρίως ναό, η Μονή ιδρύθηκε το 1077, επί αυτοκράτορος Μιχαήλ Ζ’ Δούκα (ή Παραπινάκη) (1071-1078) και Οικουμενικού Πατριάρχου Κοσμά Α’ Ιεροσολυμίτου (1075-1081). Ιδρυτής της ήταν ο Όσιος Αρσένιος ο Βαρνακοβίτης, μοναχός καταγόμενος από την Καρυά Δωρίδας.

Επί του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ Κομνηνού (1081-1118) και Πατριάρχου Νικολάου Γ’ Κυρδινιάτη ή Γραμματικού), (1084 – 1111), ολοκληρώνεται η κατασκευή του μοναστικού συγκροτήματος, ενώ ιδρύεται δεύτερος και μεγαλοπρεπέστερος ναός το 1148. Ο Αλέξιος Κομνηνός περιεβλήθη το Μοναχικό Σχήμα με το όνομα «Ακάκιος» και ετάφη μέσα στον Ναό της Παναγίας. Στον ίδιο Ναό ετάφη και ο Εμμανουήλ Πορφυρογέννητος, που είχε διαδεχθεί τον Ιωάννη Ανδρόνικο και αυτός τον Αλέξιο Κομνηνό στο θρόνο.

cassock amfia 3

Στη Μονή βρέθηκε επιγραφή σε πέτρινη λάρνακα που αναφέρει τα ονόματα «Σεβαστοκράτωρ Άννα και Κωνσταντίνος» (Κομνηνοί). Την περίοδο εκείνη η Μονή κατέχει αρκετά μετόχια στην γύρω περιοχή, με μερικά από αυτά να προέρχονται από αφιερώσεις των Κομνηνών, γεγονός που μαρτυρεί την ακτινοβολία της. Στις αρχές του 13ου αιώνα, όπως αναφέρεται στο κτητορικό της Μονής για το έτος 1212, ζούσαν στη Βαρνάκοβα 96 ιερομόναχοι και διάκονοι, ενώ η περιουσία του Μοναστηριού ήταν μεγάλη, ανάλογη του κύρους του. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, το 1204, το Μοναστήρι τέθηκε υπό το Δεσποτάτο της Ηπείρου (1204-1359) και παρέμεινε εντεταγμένο σε αυτό για όσο το Δεσποτάτο υπήρχε (δηλαδή ως το 1359, οπότε και ενσωματώθηκε ξανά στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία).

 

Το αγάπησαν και το προστάτεψαν οι Κομνηνοί, οι Παλαιολόγοι αλλά και ο Καποδίστριας, οι Κομνηνοί, βοήθησαν οικονομικά τη Μονὴ και τής δώρισαν πολλά κτήματα στην κοιλάδα τού Μόρνου, πού έφθαναν μέχρι τη θάλασσα αλλά και νησιά του Κορινθιακού.

cassock amfia 4

Ο αρχικός ναός ξεκίνησε να δημιουργείται το 1077. Το 1148 δημιουργείται ένας δεύτερος, μεγαλύτερος ναός, είτε με εκ βάθρων ανέγερση είτε επεκτείνοντας τον πρώτο ναό. Ο νέος αυτός ναός ήταν αρχιτεκτονικού τύπου βασιλικής με τρούλο, με τρία ζεύγη κιόνων σε δύο σειρές, που χώριζαν το εσωτερικό του σε τρία κλίτη. Στην τελική του μορφή, το καθολικό της μονής αποτελούταν από έναν εξωτερικό νάρθηκα (εξωνάρθηκας), έναν εσωτερικό νάρθηκα (εσωνάρθηκας) και τον κυρίως ναό, που ήταν και το παλαιότερο μέρος του αρχιτεκτονικού συνόλου. Ο εσωνάρθηκας ανεγέρθη εκ βάθρων το 1151 ενώ ο εξωνάρθηκας το 1229, όπως δηλώνεται σε χρονικό σημείωμα του 1690, ένα από τα πολλά έγγραφα που διασώθηκαν στον θησαυρό της μονής. Το δάπεδο του ναού ήταν διακοσμημένο με μαρμαροθετήματα. Ο ναός αυτός πυρπολήθηκε το 1700 (ίσως, μάλιστα, να είχε προηγηθεί μια παρόμοια πυρκαγιά και το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα), ανακαινίσθηκε το 1805 και τελικά ανατινάχθηκε στις 26 Μαΐου 1826, κατά την τελική φάση της πολιορκίας της μονής.

Ο σημερινός ναός κατασκευάστηκε το 1831. Όπως και ο παλαιός, είναι τρίκλιτος βασιλική με τρούλο. Είναι αμφικλινής, κεραμοσκεπής, κτισμένος δια λαξευτών λίθων.

cassock amfia 1

Οι Κομνηνοί αγάπησαν τόσο την Παναγία την Βαρνάκοβα, ώστε επέλεξαν το καθολικό τής Μονής ως τόπο ενταφιασμού τους και αυτό, διότι έγιναν από αυτούς δύο μοναχοί: ο Αλέξιος, με το όνομα Ακάκιος και ο κάποτε ηγούμενος και ο πατέρας του Εμμανουήλ, με το όνομα Ματθαίος.

Ο αρχαιολόγος Ορλάνδος απεκάλυψε τούς τάφους τους κάτω από το δάπεδο του εσωνάρθηκα, το 1919 και υπάρχουν στη Μονὴ οι επιτύμβιες πλάκες τους σήμερα. Η Βαρνάκοβα υπήρξε το προπύργιο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού στα χρόνια της επιρροής των Λατίνων στη Δυτική Ελλάδα και κυρίως, κατά τη Φραγκοκρατία της ευρύτερης περιοχής και ο «κυματοθραύστης» των σχεδίων καθολικοποίησης του Ελληνισμού, που θρησκευτικά ανήκε τότε στον Πάπα της Ρώμης ενώ στην Μονή λειτούργησε και κρυφό σχολειό από το 1520 έως το τέλος περίπου του 19ου αιώνα.

Εξωτερικά, στα δεξιά της εισόδου του, υπάρχει δίλοβο κωδωνοστάσιο, σε σχέδιο του Ανδρέα Γάσπαρη Κάλανδρου, υπεύθυνου της ανακατασκευής, επηρεασμένο από την επτανησιώτικη αρχιτεκτονική. Ο νάρθηκας και ο κυρίως ναός διαιρούνται σε τρία κλίτη από δύο σειρές κιόνων, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν οι κίονες του παλαιού εξωνάρθηκα, οι μοναδικοί σωζόμενοι κίονες του παλαιού ναού. Ο κύριος ναός περιέχει 4 ζεύγη κιόνων.

Το χαρακτηριστικό της όνομα, Βαρνάκοβα ή Βερνίκοβα (ή Βερνίκωβα), είναι πιθανόν σλαβικής (σερβικής ή ρωσικής) προέλευσης ενώ σε έγγραφο του 1212 αναφέρονται 96 Ιερομόναχοι.

Ανάμεσα στις οσιακές μορφές που μόνασαν στην Μονή διακρίνονται εκτός του ιδρυτή Οσίου Παρθενίου, ο ‘Οσιος Δαυίδ της Ευβοίας, οι Δάσκαλοι Καλλίνικος και Καβάσιλας, ο ήρωας μοναχός Θεοχάρης κ.α.

Το 1821 ήταν ορμητήριο Καπεταναίων της περιοχής και υπήρξε κέντρο ανεφοδιασμού των μαχητών της Ρούμελης και ισχυρό οχυρό τους. Κατά το έκτο έτος της επανάστασης λίγες εβδομάδες μετά την Άλωση του Μεσολογγίου, δύναμη 4.000 Τούρκων του Κιουταχή, προελαύνοντας προς τα ανατολικά, πολιορκεί την Βαρνάκοβα.

Για χρόνια ολόκληρα στην Μονή υπήρχε μόνο ένας μοναχός ο αείμνηστος αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος Γεωργακός απο την Αγιά της Λάρισας που σε δύσκολες συνθήκες κράτησε το μοναστήρι ζωντανό και αναμφίβολα υπήρξε μια Οσιακή μορφή του Μοναστηριού από τις τόσες που πέρασαν από αυτό.

Το μοναστήρι σήμερα είναι γυναικείο και υπάρχει αδελφότητα από 17 μοναχές με Ηγουμένη την Γερόντισσα Θεοδοσία και η πρόσβαση σε αυτό γίνεται με οδικό δίκτυο σε αρκετά καλή κατάσταση και εορτάζει 15 Αυγούστου.

Πηγή: (Θρησκευτικές Περιηγήσεις)

Ι. Ν. Αγιου Στεφανου Καστορια. Ιερ. Προσκυνηματα

Το ύψωμα ανάμεσα στις δύο παραδοσιακές συνοικίες της Καστοριάς με τα αρχοντικά σπίτια, το Απόζαρι και το Ντολτσό, δεσπόζει ένα από τα παλαιότερα εκκλησιαστικά μνημεία των Βαλκανίων, ο βυζαντινός ναός του Αγίου Στεφάνου.

vestments amfia 5

Πρόκειται για μικρή, τρίκλιτη, θολοσκέπαστη βασιλική, που φαίνεται ότι κτίστηκε γύρω στα μέσα του 9ου αιώνα. Τα κλίτη της χωρίζονται με πεσσούς (τετράγωνης διατομής κίονες) και καλύπτονται με ημικυλινδρικές καμάρες. Το μεσαίο είναι ιδιαίτερα υπερυψωμένο και έχει παράθυρα, σαν φωταγωγός, στοιχείο που χαρακτηρίζει τις μεσοβυζαντινές βασιλικές της Καστοριάς.

Στα ανατολικά, στην κόγχη, σώζεται υποτυπώδες σύνθρονο με τον θρόνο του επισκόπου, το μοναδικό στην Καστοριά. Στα δυτικά υπάρχει διώροφος νάρθηκας, με κλίμακα που οδηγεί στον δεύτερο όροφο, στον γυναικωνίτη, μέσα στον οποίο διαμορφώνεται μικρό παρεκκλήσιο της Αγίας Άννας, το λεγόμενο ασκηταριό, στοιχείο που επίσης συναντάται μόνο στον ναό αυτό. Η στοά στη βόρεια και δυτική πλευρά του κτηρίου είναι προσθήκη του 20ού αιώνα.

vestments amfia 1
Η τοιχοποιία του ναού είναι η χαρακτηριστική των μνημείων της Καστοριάς. Αποτελείται από πέτρες στο φυσικό τους σχήμα ή αδρά πελεκημένες, που περιβάλλονται από κονίαμα, πλαισιώνονται με πλίνθους οριζόντια ή κάθετα, και εναλλάσσονται με συνθέσεις πλίνθων που σχηματίζουν διακοσμητικά γράμματα ή γεωμετρικά σχήματα.

vestments amfia 4
Ο ναός είναι διακοσμημένος με τοιχογραφίες που διακρίνονται σε τρεις διαφορετικές περιόδους. Στην πρώτη, που χρονολογείται στα τέλη του 9ου – αρχές του 10ου αιώνα, ανήκουν οι τοιχογραφίες στο ισόγειο του ναού και του νάρθηκα, καθώς και σε ορισμένα τμήματα του γυναικωνίτη. Ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους καταλαμβάνουν οι σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας στον νάρθηκα.

vestments amfia 3

Από τη δεύτερη περίοδο διατηρούνται κυρίως οι τοιχογραφίες στον ψηλό φωταγωγό, οι οποίες σύμφωνα με την τεχνοτροπία τους θα μπορούσαν να χρονολογηθούν στα τέλη του 12ου αιώνα και στις αρχές του 13ου αιώνα. Στην τρίτη περίοδο (τέλη του 13ου –αρχές 14ου αιώνα) εντάσσονται οι πολυάριθμες αναθηματικές τοιχογραφημένες εικόνες, που αποτελούν ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ναού.

vestments amfia 2

Από αυτές ξεχωρίζει η προσωπογραφία στον νάρθηκα του ιερέα Θεόδωρου Λημνιώτη που προσφέρει ομοίωμα του ναού στον άγιο Στέφανο.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Τα Ιερα Σκευη στην Ορθοδοξη Λατρεια

ATHENS outside 1aΕπιλέγουμε μια ημέρα μετά την εορτή των τριών (3) Ιεραρχών να σας παρουσιάσουμε μια πρωτοβουλία των εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος».

Μια παρουσίαση των ιερών σκευών που χρησιμοποιούνται στη λατρεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας καθώς και των αμφίων των ορθοδόξων κληρικών.

Ο π. Παναγιώτης Κουργιαντάκης, εφημέριος του ι.Ν.Αγίου Γεωργίου Πανοράματος Θεσσαλονίκης, μιλάει στους μαθητές της Στ΄ τάξης των Εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος».

Στη συνέχεια απαντά σε ερωτήσεις των μαθητών. Η παρουσίαση έγινε στον Ι.Ν. Αγίου Βασιλείου, ο οποίος βρίσκεται μέσα στον χώρο των Εκπαιδευτηρίων, μετά από μαθητική Θεία Λειτουργία.

Δωρα για Ιερείς & Εκκλησίές

week offer 5 e-amfia

Πριν από μια επίσκεψη σε μια εκκλησία, ένα Μοναστήρι, τον Αγιον Ορος πολλοί αναζητούν να προσφέρουν ένα δώρο μετά τις επισκέψεως τους, το οποίο όμως ταυτόχρονα επιθυμούν να εξυπηρετεί πραγματικές καθημερινές ανάγκες του Ιερέα, του μοναχού, της μοναχής, του μοναστηριού  και σαφώς της εκκλησίας.

Ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες των πελατών μας να φτιάξουμε ειδικό τμήμα «Δώρων για Ιερείς & Εκκλησίες» μετά από πολλές παραινέσεις πελατών μας που δεν ήξεραν τι ενδεχομένως θα μπορούσαν να προσφέρουν ως δώρο στους αγαπημένους Ιερείς, μοναχούς και τις Εκκλησίες των ενοριών τους.

Επίσης προσθέσαμε ένα ακόμα τμήμα όσον αφορά τις προτάσεις μας με την ονομασία «Δημιουργίες Χιτών» όπου απεικονίζεται το τελικό αποτέλεσμα της δουλειάς μας στο φυσικό της χώρο που είναι οι υπέροχοι ναοί μας ανά την Ελλάδα και τον κόσμο.

Μπορείτε επίσης κάποιες από τις προτάσεις να τις δείτε οπτικοποιημένες στο κανάλι μας στο YouTube

Με χαρά σας παρουσιάζουμε τις προτάσεις μας οι οποίες συνεχώς εμπλουτίζονται ενώ ταυτόχρονα αποτελούν τον οδηγό για περαιτέρω αγορές. Περισσότερα μπορείτε φυσικά να βρείτε στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα (e-shop) http://www.e-amfia.gr εδώ

Ιερατικα ενδυματα για Μοναχες

Παραμένοντας πιστοί στις αρχές της παραδοσιακής Χριστιανικής τέχνης των Ιερατικών αμφίων, με χαρά σας ενημερώνουμε ότι πλέον μπορείτε να βρείτε και όλη την σειρά των Ιερατικών Ενδυμάτων για τις αξιοσέβαστες Μοναχές μας.

Με μεγάλο σεβασμό και προσοχή στην ποιότητα μας ανταποκρινόμαστε στην καθημερινή ανάγκη ραφής ποιοτικών Ιερατικών ενδυμάτων για τις γυναικείες Ιερές Μονές της Ελλάδος αλλά και του εξωτερικού με σκοπό την ολοκληρωμένη εξυπηρέτηση και στον τομέα των γυναικείων Ιερατικών ενδυμάτων.

Στο βίντεο που υπάρχει στο κανάλι μας στο youtube μπορείτε να τα δείτε σ ένα εξαιρετικό βίντεο. Φυσικά μπορείτε να μας επισκεφθείτε στο http://www.e-amfia.gr και να τα δείτε ακόμα αναλυτικότερα.

Η χώρα μας είναι γεμάτη με τις Μονές (Ανδρικές & Γυναικείες) που με τη μεγάλη ιστορία και προσφορά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσή μας.

youtube cover1

Επικοινωνία:+30231 4007404

info@e-amfia.gr

http://www.e-amfia.gr

 

 

 

Προσκυνημα στη σκήτη της Αγιας Αννης ( κελί “των Καρτσωναιων”)

e-amfia 2019 5Το Άγιον Όρος είναι ένας κόσμος ιδιόμορφος. Είναι τόπος μυστηρίου, σκληρής ασκήσεως και πνευματικού προσανατολισμού. Αυτόν τον τόπο επέλεξαν χιλιάδες άνθρωποι, από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, για να σφυρηλατήσουν την πίστη τους και να πλησιάσουν τον Δημιουργό. Εκεί με αγώνες και νηστείες, με αγρυπνίες και προσευχές, απαρνούμενοι τις βιοτικές ηδονές, αθλούνται επιδιώκοντας τον τελικό σκοπό του Μοναχισμού, ο οποίος είναι η, εν ησυχία και προσευχή, επικοινωνία με τον Θεό.

Εξαιτίας των παραπάνω, το ταξίδι-προσκύνημα στον άγιο αυτόν τόπο αποτελεί μια μοναδική εμπειρία. Το φωτο-οδοιπορικό που ακολουθεί προσπαθεί να παρουσιάσει ορισμένα από τα “βήματα” αυτού του ταξιδιού, χωρις ωστόσο να επιδιώκει αναφορές στην πνευματική του διάσταση και την ψυχωφέλεια που προσφέρει (παρόλο που αυτή ακριβώς είναι σημαντικότερη).

To φωτογραφικό υλικό επικεντρώνεται στη σκήτη της Αγίας Άννης  και πιο συγκεκριμένα στο κελί του Αγίου Γεωργίου ή  “των Καρτσωναίων”

Μετάβαση στο κελί του Αγίου Γεωργίου ή  “των Καρτσωναίων”.

https://vimeo.com/295310257

Η αδελφότητα των Καρτσωναίων ιδρύθηκε από τον ιερομόναχο Γαβριήλ Κάρτσωνα τον Πνευματικό (1876-1956), που καταγόταν από τα Αρφαρά της Μεσσηνίας. Υπήρξε μεγάλος αγιογράφος, μαθητής των Θεοφιλαίων. Στη Σκήτη εγκαταβίωσαν και τα τρία νεότερα αδέλφια του.

Mount Athos is a Holy place of Orthodoxy for all the world. Daily, we  communicate with our friends who send us their photos from every holy site they visit. We thought it would be a great idea to share these  moments with all the community of e-amfia in order to enjoy the peace  and humility that the core of Orthodoxy reflects to all of us.

You can sent your photos in psaradis@gmail.com or in viber +306970884146. Please mention the exact place the photos have been taken.

Η στολη του ιερεα στην Παλαια & Καινη Διαθηκη

Η Ιερ. Στολή στην Παλαιά Διαθήκη.

Το εφώδ, το κείμενο των εβδομήκοντα το αναφέρει ως επωμίδα. Το άμφιο αυτό θεωρείτο το πιο ιερό από τα ιερατικά άμφια και ήταν το σύμβολο της ιερατικής διακονίας. Ήταν ένα είδος γιλέκου που αποτελείτο από δύο μέρη, το ένα κάλυπτε το στήθος και το άλλο την πλάτη. Και τα δύο μέρη ενώνονταν μεταξύ τους στους ώμους με δύο ταινίες και στη μέση με κεντητή ζώνη.e-amfia new products

Το εφώδ είναι φτιαγμένο από χρυσό, υάκινθο, πορφυρό, διπλά βαμμένο κόκκινο και λεπτό λινό, έτσι ώστε να φαίνεται η ποικιλία των αρετών για τις οποίες πρέπει να διακρίνεται ο ιερέας.

Στην ενδυμασία του ιερέα το χρυσό είναι πιο περίλαμπρο από οτιδήποτε άλλο, διότι ο ιερέας πρέπει να λάμπει στη σοφία περισσότερο από όλους τους άλλους. Ο υάκινθος, λαμπρός με τα χρώματα του ουρανού , συμβολίζει το γεγονός ότι ο ιερέας δεν πρέπει να παραμένει σκυμμένος στα γήινα, αλλά να ανυψώνεται προς την αγάπη των ουρανίων. Με το χρυσό και το γαλάζιο της ενδυμασίας αναμιγνύεται επίσης και το πορφυρό.

Αυτό συμβολίζει ότι η καρδιά του ιερέα, (αφού ελπίζει για τα υψηλά τα οποία κηρύττει), πρέπει να απωθεί ακόμα και την παραμικρή υπόνοια κακίας.

Στο χρυσό, γαλάζιο και πορφυρό προστίθεται το διπλά βαμμένο κόκκινο, για να δηλώσει ότι στα μάτια του Κριτή της καρδιάς οι αρετές πρέπει να συνοδεύονται κι από φιλανθρωπία και ό,τι είναι περίλαμπρο εξωτερικά πρέπει στα μάτια του Κριτή να φωτίζεται εσωτερικά από τη φλόγα της αγάπης που πηγάζει από την καρδιά. Επιπλέον, επειδή αυτή η φιλανθρωπία αγκαλιάζει και το Θεό και τον πλησίον, η ακτινοβολία της έχει διπλή χροιά. Επομένως, αυτός ο οποίος θαυμάζει την ομορφιά του Δημιουργού αλλά παραμελεί τη φροντίδα του πλησίον, ή αυτός ο οποίος ασχολείται με τη φροντίδα του πλησίον τόσο, ώστε να αδιαφορεί για τη θεϊκή αγάπη, με το να παραμελεί κάποιο απ’ αυτά τα δύο, δε γνωρίζει τί σημαίνει να έχει διπλά βαμμένο κόκκινο στη διακόσμηση του εφώδ.

Η Ιερ. Στολή στην Καινή Διαθήκη.

Στην Καινή Διαθήκη, σε αντίθεση με την Παλαιά, υπάρχει εντυπωσιακά περιορισμένη χρήση των χρωμάτων, πράγμα το οποίο δεν οφείλεται τόσο σε μια συνειδητή αποστροφή του κόσμου των χρωμάτων,αλλά κυρίως στην εσωτερική ανάγκη να αποτυπωθεί το κριτήριο για την κρίση των πραγμάτων από τον επουράνιο κόσμο και από την άκρη του κόσμου .

Έτσι εξηγείται ότι κυριαρχεί το λευκό, το χρώμα του φωτός κι επομένως της φωτεινότητας και των εσχάτων όντων, κι ότι η χρήση του επικεντρώνεται στον Ιησού και στις μορφές της Αποκάλυψης . Τα ενδύματα του Ιησού της Μεταμορφώσεως γίνονται «άσπρα σαν το φως » ή «σαν το χιόνι, όσο κανένας βαφέας δεν μπορεί να τα κάνει
τόσο άσπρα».

Ο Ιησούς από την πλευρά του αναγνωρίζει τα φυσικά χρώματα ως δεδομένα. Κατά την προσφορά δείπνου στους πέντε χιλιάδες τους δίνει την εντολή να καθίσουν στο πράσινο γρασίδι . Την απαγόρευση του όρκου στο κεφάλι, την δικαιολογεί με τον ισχυρισμό ότι κανένας άνθρωπος, δεν μπορεί να κάνει «ούτε μια τρίχα μαύρη ή άσπρη », δηλαδή κανείς δεν έχει την ικανότητα να επέμβει στη φυσική τάξη, στην οποία ανήκουν τα χρώματα.

Στο διάλογο με τη Σαμαρίτισσα μιλά παραστατικά για τα «άσπρα κι αστραφτερά» κατάλληλα για συγκομιδή, δηλ, ώριμα στάχια . Σε ένα λόγιον, που ακόμη και σήμερα παρακάμπτεται ως «πτερόεις λόγος» προφητεύει στο δρόμο για το σταυρό το τελικό δικαστήριο. Άκρως παραστατικά διατυπωμένο: τί παραπάνω θα μπορούσε να συμβεί σε ένα ξερό ξύλο, όταν κάποιος έχει ήδη ενεργήσει «στο πράσινο ξύλο» . Όταν ο Ηρώδης μετά την ανάκριση του Ιησού, αφήνει να του φορέσουν ένα λευκό χιτώνα, τον χλευάζει και τον στέλνει πίσω στον Πιλάτο, ίσως να ήθελε κατ’ αυτόν τον τρόπο να τον χαρακτηρίσει ως «αθώο». Η τοποθέτηση του πορφυρού μανδύα πριν από τη σταύρωση από τον Πιλάτο θα σήμαινε, κατά την εκδοχή αυτή, την αντιμετώπιση του Ιησού ως κατά- δικασθέντος, επειδή σύμφωνα με την αρχαία συνήθεια τοποθετούσαν στους κατάδικους ενόχους πριν την εκτέλεση τους τον πορφυρό βασιλικό μανδύα

Μετά την αποκαθήλωση ο Ιωσήφ της Αριμαθαίας τυλίγει το σώμα του Κυρίου σε άσπιλο (δηλ, άσπρο από τη φύση) λινό ύφασμα . Από τότε συνηθίζεται από τους χριστιανούς το λευκό ύφασμα για τους νεκρούς. Ο ή οι άγγελοι φορούν στον κενό τάφο του Ιησού ένα ένδυμα λευκό σαν το χιόνι .Ακόμη και στην Ανάληψη του Ιησού παρευρίσκονται δύο «άνδρες ντυμένοι στα λευκά» (άγγελοι) , καθώς κι ένας «άνδρας με ένα ανοιχτόχρωμο ένδυμα» τον οποίο έφερε μαζί του ο Κορνήλιος με τον Πέτρο, ο οποίος τον κατήχησε.

Τέλος και οι «Αποκαλυπτικοί» αναγνωρίζουν τα φυσικά χρώματα. Όταν πέφτει από τον ουρανό φωτιά κι αίμα, τότε καίει πάνω στη γη τα δέντρα και το πράσινο χορτάρι . Σε ένα από τα πρώτα οράματα της Αποκάλυψης εμφανίζεται ο Υιός του Ανθρώπου με κεφάλι και μαλλιά, λευκός σαν μαλλί και χιόνι, με πύρινα μάτια, με πόδια που λάμπουν σαν μέταλλο και πρόσωπο φωτεινό σαν ήλιο.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ.

Οι χρωματικοι «κανονες¨των Ιερατικων Αμφιων στα Μυστηρια.

eamfia3Τα Ευχολόγια είναι ένα από τα κυριότερα λειτουργικά βιβλία της εκκλησίας που περιέχουν συλλογή κειμένων της Θείας Λατρείας, των Λειτουργιών και όλων των μυστηρίων.

«Τυπικό» είναι το λειτουργικό βιβλίο που περιέχει οδηγίες για τη λατρεία της Εκκλησίας μας. Διασφαλίζει την τάξη και προστατεύει τη λατρεία από υποκειμενικές αυθαιρεσίες και είναι ο σπουδαιότερος οδηγός της λατρείας.

Ο Απόστολος Παύλος συνιστά «πάντα ευσχημόνως και κατά τάξιν γινέσθω» και ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης υπογραμμίζει «Τάξις συνέχει πάντα» και σε άλλο σημείο γράφει: «Εν τη εκκλησία, μιμουμένη των ουρανών, τάξιν δει είναι θείαν και πολιτεύεσθαι».

Το Τυπικό είναι το σύνολο των διατάξεων για το πώς πρέπει να τελούνται οι τακτικές κυρίως ιερές ακολουθίες, οι οποίες κατά την ιστορική πορεία υπέστησαν ποικίλες εξελίξεις και επομένως παρουσιάζουν αρκετές παραλλαγές. Παρέχει, επίσης, σποραδικές μαρτυρίες για το χρώμα των ιερών αμφίων.

Μαρτυρίες για το χρώμα των ιερών αμφίων αντλούμαι από τα Ευχολόγια.

1)Βάπτιση

Το χρώμα του ενδύματος όσων βαπτίζονταν ήταν λευκό και το ύφασμα λινό , όπως αναφέρει και ο Κύριλλος Ιερουσαλήμ (313-387) μια φορά σε μια ομιλία του σχετικά με τα μυστήρια του Πάσχα. Μεταξύ αυτών είπε : “Πάντα να‘ ναι λευκά τα ρούχα σου….. Αφού βγάλεις τα παλιά σου ρούχα και φορέσεις τα πνευματικά λευκά ρούχα, πρέπει πάντα να‘ σαι στα λευκά ντυμένος».

Σε καμιά περίπτωση δεν σου λέμε να φοράς πάντα άσπρα ρούχα. Αλλά να φέρεις επάνω σου την αληθινή αστραφτερή ένδυση του πνευματικού λευκού χρώματος”. Να είσαι σε θέση να πεις, όπως είπε και ο Προφήτης Ησαΐας 1155 : «Την ψυχή μου χαίρω στον Θεό, διότι με έντυσε με το χιτώνα και με περιέβαλλε με το ένδυμα της χαράς». Η λευκή ένδυση θα πρέπει να σου θυμίζει λοιπόν την φωτεινή ένδυση της ψυχής.

Και ο Αμβρόσιος (374-397) λέγει : «πρέπει ο ρουχισμός του βαπτιζόμενου να είναι «ένα σημάδι, ότι απέβαλε από πάνω του τη συσκευασία των αμαρτιών και φόρεσε τα απέριττα ενδύματα της αγνότητας»

2)Γάμος

Μαρτυρία για το χρώμα των ιερών αμφίων για το μυστήριο του γάμου έχουμε από τονκώδικα 105 της Μ.Λαύρας του 15 ου αι. Είναι η περίοδος που το μυστήριο τελείται ανεξάρτητα από τη Θεία Λειτουργία. Σύμφωνα με τον παραπάνω κώδικα το χρώμα είναι λευκό.

3)Χειροτονία

Χειροτονία του Επισκόπου

Μαρτυρία για τη χειροτονία του Επισκόπου έχουμε από το ευχολόγιο του 14 ου αιώ. Χειρόγραφο της βιβλιοθήκης Ιεράς Μονής Αγίου Σάββα ηγιασμένου, νυν πατριαρχική βιβλιοθήκη Ιεροσολύμων: «Είτα προσκαλείται τους επισκόπους, οι και ερχόμενοι μετά φαινολίων λευκών και προσκυνούντες κατά συζυγίαν, κάθηνται εν τοις προευτρεπισμένοις θρόνοις. Και τελευταίον προσκαλείται τον υποψήφιον ος και ερχόμενος μετά φαινολίου λευκού και επιτραχηλίου […] λαβών το ωμοφόριον, περιτήθησι τω τραχήλω του χειροτονουμένου».

Βλέπουμε δηλαδή από το Ευχολόγιο ότι την ημέρα της χειροτονίας όλοι οι επίσκοποι λευκοφορούν και ο υποψήφιος ενδύεται φαιλόνιο λευκού χρώματος. Το ωμοφόριο τίθεται στον χειροτονηθέντα, για να τονισθεί η ενότητα των βαθμών της ιερωσύνης, το «ενιαίον της ιερωσύνης» 1190 , το οποίο είναι πάντα λευκό.

Χειροτονία Πρεσβυτέρου

Μαρτυρίες από τα ευχολόγια για το χρώμα των ιερών αμφίων του πρεσβυτέρου δεν έχουμε. Το κενό αυτό αναπληρώνει ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περίτων ιερών χειροτονιών . Ο χειροτονούμενος, γράφει ο ιερός πατήρ, περιβάλλεται λευκό φαιλόνιο, και εξηγεί ότι είναι λευκό, «για την καθαρότητα και αγιωσύνη».Από το βίο του Μωυσή του Αιθίοπα πληροφορούμαστε ότι την ημέρα της χειροτονίας του εις πρεσβύτερον ο επίσκοπος του είπε: « Να Μωυσή τώρα άσπρησες και έγινεςολόλευκος».Και απάντησε με πραότητα «Πάτερ,τα έξωθεν ελευκάνηθησαν ή τα έσωθεν.

Χειροτονία Διακόνου

Από τα Ευχολόγια δεν έχουμε πληροφορίες για τον πρώτο βαθμό της ιεροσύνης. Το κενό καλύπτει ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περί των ιερών Χειροτονιών όπου ομιλεί για λευκό στιχάριο την ημέρα της χειροτονίας,και εξηγεί ότι είναι λευκό για το καθαρό της δόξης του Θεού , και περιβάλλεται ωράριο γιατί είναι εις τύπον των αγγέλων ο διάκονος.

Χειροτονία Διακόνισσης

Η χειροτονία της διακονίσσης τελείται από τον επίσκοπο και διαφέρει σε ελάχιστα μόνο σημεία από την χειροτονία του διακόνου. Δεν κλείνει τα πόδια της μπροστά στην Αγία Τράπεζα και τελείται στο ίδιο ακριβώς σημείο που τελείται και η χειροτονία του διακόνου στη Θεία Λειτουργία. Ο κώδικας Παρισίων του 11 ου αι, αναφέρει: «Μετά το Αμήν περιτίθισι το διακονικό ωράριον» 1197 χωρίς να κάνει αναφορά στο χρώμα και ασφαλώς θα εννοεί το λευκό χρώμα, ό,τι δηλαδή και στη χειροτονία του διακόνου.

4) Εξόδιος Ακολουθία

Το χειρόγραφο του 15 ου αιώνα της βιβλιοθήκης της Ι.Μ. Παντοκράτορος του Αγίου Όρους, που μιλάει για την τάξη «εί τελευτήσαντος μοναχού», σημειώνει τα ακόλουθα: «ο δε ιερεύς εισελθών εις το βήμα, φορένει στολήν πορφυράν και θυμιάζει το λείψανον σταυροειδώς». Από το χειρόγραφο αυτό πληροφορούμαστε ότι ο ιερέας ενδύεται πορφυρά άμφια και όχι λευκά.

Στο βίο του ιερού Χρυσοστόμου, αναφέρονται τα εξής: «Διαισθανόμενος τον θάνατό του ζήτησε από τον φύλακα ιερέα του ναού αγίου Βασιλίσκου να περιβληθεί «ολόλευκα άμφια» για να ιερουργήσει». Παρόμοια πληροφορία έχουμε και στη βιογραφία του Δυτικού αγίου Γερμανού επισκόπου Αυξέρης(378-448).

Ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περί του τέλους ημών και της ιεράς τάξεως της κηδείας, γράφει τα ακόλουθα: «Έτσι παρέλαβε η εκκλησία να κηδεύει τον πιστό αδελφόν, που πέθανε. Αν μεν είναι αρχιερεύς και ιερεύς τον ευπρεπίζει με τα χέρια ιερέων, επειδή είναι όλος ιερός. Αυτοί δε τον ντύνουν με καθαρά ενδύματα του σχήματός τον…Ύστερα, αφού τον περιζώσουν, τον ντύνουν από επάνω με τα αρχιερατικά ή τα ιερατικά άμφια και τον βάζουν στα πόδια καινούργια υποδήματα ».

Η εξόδιος ακολουθία τελείται με λευκά άμφια,το χρώμα της Ανάστασης και του φωτός, γιατί η υμνολογία της ακολουθίας είναι αναστάσιμη και ευφρόσυνη . Στη Ρωσία πρώτη φορά επίσημα πρότειναν στους κληρικούς της Αγίας Πετρούπολης να φορέσουν μαύρες στολές το έτος 1730 για να πάρουν μέρος στην εξόδιο ακολουθία του αυτοκράτορα Πέτρου β ́.Από τότε τα μαύρα άμφια εισήχθησαν στην εξόδιο ακολουθία και στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή στη Ρωσία.

Πηγή: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο-Τμήμα Θεολογίας.