posts

Η στολη του ιερεα στην Παλαια & Καινη Διαθηκη

Δημοσιεύθηκε την 27 Ιουλίου, 201824 Νοεμβρίου, 2018 από e-amfia.gr

Η Ιερ. Στολή στην Παλαιά Διαθήκη.

Το εφώδ, το κείμενο των εβδομήκοντα το αναφέρει ως επωμίδα. Το άμφιο αυτό θεωρείτο το πιο ιερό από τα ιερατικά άμφια και ήταν το σύμβολο της ιερατικής διακονίας. Ήταν ένα είδος γιλέκου που αποτελείτο από δύο μέρη, το ένα κάλυπτε το στήθος και το άλλο την πλάτη. Και τα δύο μέρη ενώνονταν μεταξύ τους στους ώμους με δύο ταινίες και στη μέση με κεντητή ζώνη. e-amfia new products

Το εφώδ είναι φτιαγμένο από χρυσό, υάκινθο, πορφυρό, διπλά βαμμένο κόκκινο και λεπτό λινό, έτσι ώστε να φαίνεται η ποικιλία των αρετών για τις οποίες πρέπει να διακρίνεται ο ιερέας.

Στην ενδυμασία του ιερέα το χρυσό είναι πιο περίλαμπρο από οτιδήποτε άλλο, διότι ο ιερέας πρέπει να λάμπει στη σοφία περισσότερο από όλους τους άλλους. Ο υάκινθος, λαμπρός με τα χρώματα του ουρανού , συμβολίζει το γεγονός ότι ο ιερέας δεν πρέπει να παραμένει σκυμμένος στα γήινα, αλλά να ανυψώνεται προς την αγάπη των ουρανίων. Με το χρυσό και το γαλάζιο της ενδυμασίας αναμιγνύεται επίσης και το πορφυρό.

Αυτό συμβολίζει ότι η καρδιά του ιερέα, (αφού ελπίζει για τα υψηλά τα οποία κηρύττει), πρέπει να απωθεί ακόμα και την παραμικρή υπόνοια κακίας.

Στο χρυσό, γαλάζιο και πορφυρό προστίθεται το διπλά βαμμένο κόκκινο, για να δηλώσει ότι στα μάτια του Κριτή της καρδιάς οι αρετές πρέπει να συνοδεύονται κι από φιλανθρωπία και ό,τι είναι περίλαμπρο εξωτερικά πρέπει στα μάτια του Κριτή να φωτίζεται εσωτερικά από τη φλόγα της αγάπης που πηγάζει από την καρδιά. Επιπλέον, επειδή αυτή η φιλανθρωπία αγκαλιάζει και το Θεό και τον πλησίον, η ακτινοβολία της έχει διπλή χροιά. Επομένως, αυτός ο οποίος θαυμάζει την ομορφιά του Δημιουργού αλλά παραμελεί τη φροντίδα του πλησίον, ή αυτός ο οποίος ασχολείται με τη φροντίδα του πλησίον τόσο, ώστε να αδιαφορεί για τη θεϊκή αγάπη, με το να παραμελεί κάποιο απ’ αυτά τα δύο, δε γνωρίζει τί σημαίνει να έχει διπλά βαμμένο κόκκινο στη διακόσμηση του εφώδ.

Η Ιερ. Στολή στην Καινή Διαθήκη.

Στην Καινή Διαθήκη, σε αντίθεση με την Παλαιά, υπάρχει εντυπωσιακά περιορισμένη χρήση των χρωμάτων, πράγμα το οποίο δεν οφείλεται τόσο σε μια συνειδητή αποστροφή του κόσμου των χρωμάτων,αλλά κυρίως στην εσωτερική ανάγκη να αποτυπωθεί το κριτήριο για την κρίση των πραγμάτων από τον επουράνιο κόσμο και από την άκρη του κόσμου .

Έτσι εξηγείται ότι κυριαρχεί το λευκό, το χρώμα του φωτός κι επομένως της φωτεινότητας και των εσχάτων όντων, κι ότι η χρήση του επικεντρώνεται στον Ιησού και στις μορφές της Αποκάλυψης . Τα ενδύματα του Ιησού της Μεταμορφώσεως γίνονται «άσπρα σαν το φως » ή «σαν το χιόνι, όσο κανένας βαφέας δεν μπορεί να τα κάνει
τόσο άσπρα».

Ο Ιησούς από την πλευρά του αναγνωρίζει τα φυσικά χρώματα ως δεδομένα. Κατά την προσφορά δείπνου στους πέντε χιλιάδες τους δίνει την εντολή να καθίσουν στο πράσινο γρασίδι . Την απαγόρευση του όρκου στο κεφάλι, την δικαιολογεί με τον ισχυρισμό ότι κανένας άνθρωπος, δεν μπορεί να κάνει «ούτε μια τρίχα μαύρη ή άσπρη », δηλαδή κανείς δεν έχει την ικανότητα να επέμβει στη φυσική τάξη, στην οποία ανήκουν τα χρώματα.

Στο διάλογο με τη Σαμαρίτισσα μιλά παραστατικά για τα «άσπρα κι αστραφτερά» κατάλληλα για συγκομιδή, δηλ, ώριμα στάχια . Σε ένα λόγιον, που ακόμη και σήμερα παρακάμπτεται ως «πτερόεις λόγος» προφητεύει στο δρόμο για το σταυρό το τελικό δικαστήριο. Άκρως παραστατικά διατυπωμένο: τί παραπάνω θα μπορούσε να συμβεί σε ένα ξερό ξύλο, όταν κάποιος έχει ήδη ενεργήσει «στο πράσινο ξύλο» . Όταν ο Ηρώδης μετά την ανάκριση του Ιησού, αφήνει να του φορέσουν ένα λευκό χιτώνα, τον χλευάζει και τον στέλνει πίσω στον Πιλάτο, ίσως να ήθελε κατ’ αυτόν τον τρόπο να τον χαρακτηρίσει ως «αθώο». Η τοποθέτηση του πορφυρού μανδύα πριν από τη σταύρωση από τον Πιλάτο θα σήμαινε, κατά την εκδοχή αυτή, την αντιμετώπιση του Ιησού ως κατά- δικασθέντος, επειδή σύμφωνα με την αρχαία συνήθεια τοποθετούσαν στους κατάδικους ενόχους πριν την εκτέλεση τους τον πορφυρό βασιλικό μανδύα

Μετά την αποκαθήλωση ο Ιωσήφ της Αριμαθαίας τυλίγει το σώμα του Κυρίου σε άσπιλο (δηλ, άσπρο από τη φύση) λινό ύφασμα . Από τότε συνηθίζεται από τους χριστιανούς το λευκό ύφασμα για τους νεκρούς. Ο ή οι άγγελοι φορούν στον κενό τάφο του Ιησού ένα ένδυμα λευκό σαν το χιόνι .Ακόμη και στην Ανάληψη του Ιησού παρευρίσκονται δύο «άνδρες ντυμένοι στα λευκά» (άγγελοι) , καθώς κι ένας «άνδρας με ένα ανοιχτόχρωμο ένδυμα» τον οποίο έφερε μαζί του ο Κορνήλιος με τον Πέτρο, ο οποίος τον κατήχησε.

Τέλος και οι «Αποκαλυπτικοί» αναγνωρίζουν τα φυσικά χρώματα. Όταν πέφτει από τον ουρανό φωτιά κι αίμα, τότε καίει πάνω στη γη τα δέντρα και το πράσινο χορτάρι . Σε ένα από τα πρώτα οράματα της Αποκάλυψης εμφανίζεται ο Υιός του Ανθρώπου με κεφάλι και μαλλιά, λευκός σαν μαλλί και χιόνι, με πύρινα μάτια, με πόδια που λάμπουν σαν μέταλλο και πρόσωπο φωτεινό σαν ήλιο.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ.

Το χρώμα των ιερών αμφίων στο Εορτολόγιο

Δημοσιεύθηκε την 17 Ιουλίου, 201818 Ιουλίου, 2018 από e-amfia.gr

white e-amfia

Το λευκό χρώμα ορίζεται σύμφωνα με το τυπικό της Κρυπτοφέρης για τις ακόλουθες ημέρες:

Για την 8η Σεπτεμβρίου,εορτασμό του Γενεσίου της Θεοτόκου. Καθώς και σε όλες τις εορτές της Θεοτόκου.

Για την 14η Σεπτεμβρίου, εορτασμό της ύψωσης του Τιμίου Σταυρού ,το τυπικό ορίζει λευκά άμφια,επειδή η εορτή φέρει τα «ίσα της Μεγάλης Παρασκευής». Eπίσης τελείτο η λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου την ημέρα αυτή.

Λευκά άμφια ορίζει την ημέρα του Σταυρού και το Τυπικό της εν Ιερουσαλύμοις ευαγούς λαύρας του οσίου θεοφόρου πατρός Σάββα, (χειρόγραφο του 12 ου αιώνα της βιβλιοθήκης του Σινά) . Την ίδια μαρτυρία έχουμε από τον κώδικα 865 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών του 14 ου αι. «Ο ιερεύςστολήν λευκήν». Δύο αιώνες αργότερα έχουμε την ίδια πάλι πληροφορία για τη λευκότητα των ιερών αμφίων από το χειρόγραφο του 16 ου αιώνα της βιβλιοθήκης των Ιεροσολύμων Ν311 με παραλλαγές του χειρογράφου της Βιβλιοθήκης του Σινά Ν.

Λευκό χρώμα ορίζει και το Τυπικό της Μεγάλης Εκκλησίας του Ι ́ αιώνα 1215 από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνεια . Το χειρόγραφο του έτους 1850 του Κυριακού της Μονής του Αγίου Παύλου για την ημέρα των Χριστουγέννων σημειώνει: «Ο ιερεύς ενδεδυμένος λαμπράν στολήν λευκή…» . To Τυπικό του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 ορίζει για την εορτή των Θεοφανείων ότι «ο ιερέας και ο διάκονος φορούν λευκές στολές».

To χρώμα των ιερών αμφίων κατά την περίοδο της Μεγάλη Σαρακοστής, της Μεγάλης Εβδομάδας και της Αποδόσεως του Πάσχα.

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι κατ ́εξοχήν περίοδος πένθους και κατανύξεως . Γι’ αυτό και το χρώμα των ιερών αμφίων που χρησιμοποιούνται κατά την τέλεση των ιερών ακολουθιών της περιόδου αυτής δεν είναι λευκό αλλά πορφυρούν . Χρώμα που δεν σχετίζεται με την απόγνωση, αλλά με τον θρίαμβο και τη νίκη, την χαρμολύπη του σταυρού, με το χαροποιό πένθος της ορθόδοξης διδασκαλίας, ενώ η δυτική εκκλησία υπερτονίζει το «κραυγαλέο πένθος», γι ‘ αυτό το λόγο και χρησιμοποιούν μαύρα άμφια, που δυστυχώς την περίοδο της τουρκοκρατίας επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη δική μας εκκλησία μέχρι και σήμερα.

Ο Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει σε μερικά μέρη του συγγράμματος του για το πορφυρό χρώμα και ιδιαίτερα για την λειτουργία των προηγιασμένων δώρων γράφει και εξηγεί, ο διάκονος και ο πρεσβύτερος που την τελούν ενδύονται πορφυρά άμφια «το πάθος εκ τούτου και τον θάνατο σημαίνοντες του Κυρίου».

Το τυπικό του Αγίου ́Ορους,χειρόγραφο του έτους 1841 της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος ορίζει ο ιερέας που θα διαβάσει το τετραβάγγελο τη μεγάλη εβδομάδα με «επιτραχήλιον και φελώνιον πορφυρούν»

Από το Τυπικό της Μονής του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 για τη Μεγάλη Σαρακοστή και συγκεκριμένα την Α ́ εβδομάδα, σημειώνει: «εξέρχεται ο διάκονος ενδεδυμένος στιχάριο μελεμβαφές. Το ίδιο στιχάριο και φελώνι φοράει και ο ιερέας όλη τη Μεγάλη Σαρακοστή και διευκρινίζει εκτός Σαββάτου, Κυριακής και δεσποτικής εορτής»

Διευκρινίζει, δηλαδή, ότι την Μεγάλη Σαρακοστή φορούμε πένθιμα άμφια και λευκά Σάββατο και Κυριακή. Την δε Παρασκευή της Α ́ εβδομάδος για το απόγευμα σημειώνει: «Ο διάκονος εξέρχεται με λευκό ημφιεσμένο στιχάριο, λευκό γαρ και ο ιερεύς ενδέδυται
φαιλώνιον».

Για την ακολουθία του Ακαθίστου, αντλούμε πληροφορία από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Ιβήρων,χειρόγραφο του έτους 1879,το οποίο σημειώνει : «ο ιερέας φορέσας επιτραχήλιον λευκόν έσωθεν του αγίου βήματος,ψαλλομένου του κοντακίου, θυμιά την αγίαν τράπεζα».

Από το τυπικό της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, και συγκεκριμένα των Ιερών Ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας του Κυρίου, αντλούμε πληροφορία για την τελετή του αγίου μύρου, την Μεγάλη Πέμπτη, κατά την οποία ο Πατριάρχης, οι 12 Αρχιερείς που παρευρίσκονται καθώς και οι διάκονοι και οι υποδιάκονοι λευκοφορούν.

Για τον εσπερινό της Μεγάλης Παρασκευής έχουμε πληροφορία από το τυπικό του Αγίου Όρους, χειρόγραφο του 16 αι. της Λαύρας του Αγίου Αθανασίου, «ο διάκονος φορένει δε πορφυράς αλλαγάς» και για το Μεγάλο Σάββατο το ίδιο τυπικό γράφει «εις τους αίνους … φορένει δε οι ιερείς πορφυρά επιμάνικα….»

Μεγάλο Σάββατο πρωί

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μίλι αναφέρει για τον εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί ότι η αλλαγή από πένθιμα σε λευκά γίνεται την ώρα που ο «ψάλτης άρχεται υμνείτε και υπερυψούτε».

Μεγάλο Σάββατο βράδυ

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μιλ αναφέρει για το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ ότι οι ιερεύς είναι περιβεβλημμένος με στολή λευκή, το ίδιο και ο διάκονος «ενδεδυμένος»

Απόδοση της εορτής του Πάσχα

Για την εορτή της αποδόσεως του Πάσχα πληροφορία αντλούμε από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Οσίου Γρηγορίου με παραλλαγές του τυπικού του Κυριακού Αγίου Παύλου, χειρόγραφο του έτους 1851, συγκεκριμένα για την Τετάρτη της αποδόσεως της εορτής του Αγίου Πάσχα. Το εν λόγω τυπικό αναφέρει για τον εσπερινό της αποδόσεως της εορτής ότι ο «ιερέας ενδύεται στολή λευκή ».

Συμπερασματικά το λευκό αποτελεί το σημαντικότερο χρώμα για την ανατολική εκκλησία στη λατρευτική πράξη της. Το λευκό κυριαρχεί όλη την περίοδο του έτους
εκτός της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Παρεμπιπτόντως αναφέρουμε πως η αλλαγή των ιερών αμφίων των κληρικών και της αγίας Τραπέζης από πένθιμα σε χαρμόσυνα λευκά γίνεται σύμφωνα με τη μαρτυρία των τυπικών το Μεγάλο Σάββατο το πρωί.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ

Οι χρωματικοι «κανονες¨των Ιερατικων Αμφιων στα Μυστηρια.

Δημοσιεύθηκε την 10 Ιουλίου, 201824 Νοεμβρίου, 2018 από e-amfia.gr

eamfia3 Τα Ευχολόγια είναι ένα από τα κυριότερα λειτουργικά βιβλία της εκκλησίας που περιέχουν συλλογή κειμένων της Θείας Λατρείας, των Λειτουργιών και όλων των μυστηρίων.

«Τυπικό» είναι το λειτουργικό βιβλίο που περιέχει οδηγίες για τη λατρεία της Εκκλησίας μας. Διασφαλίζει την τάξη και προστατεύει τη λατρεία από υποκειμενικές αυθαιρεσίες και είναι ο σπουδαιότερος οδηγός της λατρείας.

Ο Απόστολος Παύλος συνιστά «πάντα ευσχημόνως και κατά τάξιν γινέσθω» και ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης υπογραμμίζει «Τάξις συνέχει πάντα» και σε άλλο σημείο γράφει: «Εν τη εκκλησία, μιμουμένη των ουρανών, τάξιν δει είναι θείαν και πολιτεύεσθαι».

Το Τυπικό είναι το σύνολο των διατάξεων για το πώς πρέπει να τελούνται οι τακτικές κυρίως ιερές ακολουθίες, οι οποίες κατά την ιστορική πορεία υπέστησαν ποικίλες εξελίξεις και επομένως παρουσιάζουν αρκετές παραλλαγές. Παρέχει, επίσης, σποραδικές μαρτυρίες για το χρώμα των ιερών αμφίων.

Μαρτυρίες για το χρώμα των ιερών αμφίων αντλούμαι από τα Ευχολόγια.

1)Βάπτιση

Το χρώμα του ενδύματος όσων βαπτίζονταν ήταν λευκό και το ύφασμα λινό , όπως αναφέρει και ο Κύριλλος Ιερουσαλήμ (313-387) μια φορά σε μια ομιλία του σχετικά με τα μυστήρια του Πάσχα. Μεταξύ αυτών είπε : “Πάντα να‘ ναι λευκά τα ρούχα σου….. Αφού βγάλεις τα παλιά σου ρούχα και φορέσεις τα πνευματικά λευκά ρούχα, πρέπει πάντα να‘ σαι στα λευκά ντυμένος».

Σε καμιά περίπτωση δεν σου λέμε να φοράς πάντα άσπρα ρούχα. Αλλά να φέρεις επάνω σου την αληθινή αστραφτερή ένδυση του πνευματικού λευκού χρώματος”. Να είσαι σε θέση να πεις, όπως είπε και ο Προφήτης Ησαΐας 1155 : «Την ψυχή μου χαίρω στον Θεό, διότι με έντυσε με το χιτώνα και με περιέβαλλε με το ένδυμα της χαράς». Η λευκή ένδυση θα πρέπει να σου θυμίζει λοιπόν την φωτεινή ένδυση της ψυχής.

Και ο Αμβρόσιος (374-397) λέγει : «πρέπει ο ρουχισμός του βαπτιζόμενου να είναι «ένα σημάδι, ότι απέβαλε από πάνω του τη συσκευασία των αμαρτιών και φόρεσε τα απέριττα ενδύματα της αγνότητας»

2)Γάμος

Μαρτυρία για το χρώμα των ιερών αμφίων για το μυστήριο του γάμου έχουμε από τονκώδικα 105 της Μ.Λαύρας του 15 ου αι. Είναι η περίοδος που το μυστήριο τελείται ανεξάρτητα από τη Θεία Λειτουργία. Σύμφωνα με τον παραπάνω κώδικα το χρώμα είναι λευκό.

3)Χειροτονία

Χειροτονία του Επισκόπου

Μαρτυρία για τη χειροτονία του Επισκόπου έχουμε από το ευχολόγιο του 14 ου αιώ. Χειρόγραφο της βιβλιοθήκης Ιεράς Μονής Αγίου Σάββα ηγιασμένου, νυν πατριαρχική βιβλιοθήκη Ιεροσολύμων: «Είτα προσκαλείται τους επισκόπους, οι και ερχόμενοι μετά φαινολίων λευκών και προσκυνούντες κατά συζυγίαν, κάθηνται εν τοις προευτρεπισμένοις θρόνοις. Και τελευταίον προσκαλείται τον υποψήφιον ος και ερχόμενος μετά φαινολίου λευκού και επιτραχηλίου […] λαβών το ωμοφόριον, περιτήθησι τω τραχήλω του χειροτονουμένου».

Βλέπουμε δηλαδή από το Ευχολόγιο ότι την ημέρα της χειροτονίας όλοι οι επίσκοποι λευκοφορούν και ο υποψήφιος ενδύεται φαιλόνιο λευκού χρώματος. Το ωμοφόριο τίθεται στον χειροτονηθέντα, για να τονισθεί η ενότητα των βαθμών της ιερωσύνης, το «ενιαίον της ιερωσύνης» 1190 , το οποίο είναι πάντα λευκό.

Χειροτονία Πρεσβυτέρου

Μαρτυρίες από τα ευχολόγια για το χρώμα των ιερών αμφίων του πρεσβυτέρου δεν έχουμε. Το κενό αυτό αναπληρώνει ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περίτων ιερών χειροτονιών . Ο χειροτονούμενος, γράφει ο ιερός πατήρ, περιβάλλεται λευκό φαιλόνιο, και εξηγεί ότι είναι λευκό, «για την καθαρότητα και αγιωσύνη».Από το βίο του Μωυσή του Αιθίοπα πληροφορούμαστε ότι την ημέρα της χειροτονίας του εις πρεσβύτερον ο επίσκοπος του είπε: « Να Μωυσή τώρα άσπρησες και έγινεςολόλευκος».Και απάντησε με πραότητα «Πάτερ,τα έξωθεν ελευκάνηθησαν ή τα έσωθεν.

Χειροτονία Διακόνου

Από τα Ευχολόγια δεν έχουμε πληροφορίες για τον πρώτο βαθμό της ιεροσύνης. Το κενό καλύπτει ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περί των ιερών Χειροτονιών όπου ομιλεί για λευκό στιχάριο την ημέρα της χειροτονίας,και εξηγεί ότι είναι λευκό για το καθαρό της δόξης του Θεού , και περιβάλλεται ωράριο γιατί είναι εις τύπον των αγγέλων ο διάκονος.

Χειροτονία Διακόνισσης

Η χειροτονία της διακονίσσης τελείται από τον επίσκοπο και διαφέρει σε ελάχιστα μόνο σημεία από την χειροτονία του διακόνου. Δεν κλείνει τα πόδια της μπροστά στην Αγία Τράπεζα και τελείται στο ίδιο ακριβώς σημείο που τελείται και η χειροτονία του διακόνου στη Θεία Λειτουργία. Ο κώδικας Παρισίων του 11 ου αι, αναφέρει: «Μετά το Αμήν περιτίθισι το διακονικό ωράριον» 1197 χωρίς να κάνει αναφορά στο χρώμα και ασφαλώς θα εννοεί το λευκό χρώμα, ό,τι δηλαδή και στη χειροτονία του διακόνου.

4) Εξόδιος Ακολουθία

Το χειρόγραφο του 15 ου αιώνα της βιβλιοθήκης της Ι.Μ. Παντοκράτορος του Αγίου Όρους, που μιλάει για την τάξη «εί τελευτήσαντος μοναχού», σημειώνει τα ακόλουθα: «ο δε ιερεύς εισελθών εις το βήμα, φορένει στολήν πορφυράν και θυμιάζει το λείψανον σταυροειδώς». Από το χειρόγραφο αυτό πληροφορούμαστε ότι ο ιερέας ενδύεται πορφυρά άμφια και όχι λευκά.

Στο βίο του ιερού Χρυσοστόμου, αναφέρονται τα εξής: «Διαισθανόμενος τον θάνατό του ζήτησε από τον φύλακα ιερέα του ναού αγίου Βασιλίσκου να περιβληθεί «ολόλευκα άμφια» για να ιερουργήσει». Παρόμοια πληροφορία έχουμε και στη βιογραφία του Δυτικού αγίου Γερμανού επισκόπου Αυξέρης(378-448).

Ο Συμεών Θεσσαλονίκης στο έργο του Περί του τέλους ημών και της ιεράς τάξεως της κηδείας, γράφει τα ακόλουθα: «Έτσι παρέλαβε η εκκλησία να κηδεύει τον πιστό αδελφόν, που πέθανε. Αν μεν είναι αρχιερεύς και ιερεύς τον ευπρεπίζει με τα χέρια ιερέων, επειδή είναι όλος ιερός. Αυτοί δε τον ντύνουν με καθαρά ενδύματα του σχήματός τον…Ύστερα, αφού τον περιζώσουν, τον ντύνουν από επάνω με τα αρχιερατικά ή τα ιερατικά άμφια και τον βάζουν στα πόδια καινούργια υποδήματα ».

Η εξόδιος ακολουθία τελείται με λευκά άμφια,το χρώμα της Ανάστασης και του φωτός, γιατί η υμνολογία της ακολουθίας είναι αναστάσιμη και ευφρόσυνη . Στη Ρωσία πρώτη φορά επίσημα πρότειναν στους κληρικούς της Αγίας Πετρούπολης να φορέσουν μαύρες στολές το έτος 1730 για να πάρουν μέρος στην εξόδιο ακολουθία του αυτοκράτορα Πέτρου β ́.Από τότε τα μαύρα άμφια εισήχθησαν στην εξόδιο ακολουθία και στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή στη Ρωσία.

Πηγή: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο-Τμήμα Θεολογίας.

Μορφη/Διακοσμος/Συμβολισμοι Ιερ. Αμφιων

Δημοσιεύθηκε την 27 Ιουνίου, 201824 Νοεμβρίου, 2018 από e-amfia.gr

Η κατηγορία των ιερατικών αμφίων περιλαμβάνει κυρίως επιτραχήλια,επιγονάτια, επιμανίκια, ωμοφόρια και μία μίτρα και των λειτουργικών πολλούς επιτάφιους,μερικούς αέρες και ένα αντιμήνσιο. Οι μικρότερες ή μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις,που παρουσιάζουν τα είδη αυτά κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο σε σχέση με τη βυζαντινή, όσον αφορά στη μορφή και στο διάκοσμο τους, δημιουργούν την ανάγκη παράθεσηςς των βασικών χαρακτηριστικών τους για την καλύτερη στη συνέχεια κατανόηση των εξεταζόμενων κειμηλίων.

Ωμοφόριο:

expen2

Είναι το διακριτικό άμφιο του επισκοπικού βαθμού από τους πρώτους κιόλας αιώνες μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού και έχει σχήμα πλατιάς ταινίας λειτουργού μεγάλου μήκους, η οποία περιβάλλει τους ώμους. Παλαιότερα οι αρχιερείς το φορούσαν πάνω από το φελώνιο και στη συνέχεια πάνω από τον σάκκο. Παραμένει σ’όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου και μέχρι σήμερα το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό του επισκοπικού αξιώματος .

Ο αρχιερέας φορά το ωμοφόριο μέχρι την ανάγνωση του Ευαγγελίου στη συνέχεια το αποθέτει επάνω στην Αγία Τράπεζα, σε ένδειξη σεβασμού προς το πρόσωπο του Κυρίου, την παρουσία του οποίου συμβολίζει το ευαγγέλιο.

Η διακόσμηση του περιλαμβάνει ένα κυκλικό ύφασμα στον τράχηλο, τον «πόλο», με κεντημένη παράσταση του Χριστού ως Αμνού ή ως Μεγάλου Αρχιερέως, ενώ η
λοιπή επιφάνεια κοσμείται συνήθως με τέσσερις επερραμμένους σταυρούς, οι οποίοι φέρουν παραστάσεις άλλοτε στο κέντρο και άλλοτε στις κεραίες.

Μετά τα μέσα του 17ου αιώνα, ο διάκοσμος γίνεται απλούστερος και περιλαμβάνει μόνον μία μορφή σε κάθε σταυρό, όπως στο ωμοφόριο του επισκόπου Καλλίστου της μονής Δουσίκου, όπου στους τέσσερις σταυρούς εικονίζονται αντίστοιχα η Θεοτόκος, ο Πρόδρομος, σε στάση δεήσεως προς τον Χριστό – Αρχιερέα του πόλου, και οι δύο κορυφαίοι, Πέτρος και Παύλος.Κεντημένες είναι και οι παρυφές του αμφίου, οι «ποταμοΓ, με επιγραφές συμβολικές ή αφιερωτικές.

Επιτραχήλιον:

αμφια

Η λέξη επιτραχήλιο ή περιτραχήλιο, εξεταζόμενη ετυμολογικά, αναφέρεται σε κάτι που φοριέται γύρω από το λαιμό . Έχει μορφή στενόμακρης λουρίδας υφάσματος – φαρδύτερης από το οράριο του διακόνου και στενότερης από το ωμοφόριο του επισκόπου η οποία, αφού περιβάλλει το λαιμό , κατεβαίνει μπροστά στο στήθος σε διπλή σειρά και συνδέεται με κομβία ή κωδωνίσκους, για να καταλήξει τελικά σε χρυσούς ή πολύχρωμους μεταξωτούς θυσάνους.

Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του στην Ορθόδοξη κυρίως εκκλησία απέκτησε από πολύ νωρίς διάφορους συμβολισμούς, οι οποίοι δεν συμβαδίζουν με την συνήθη εικονογράφηση του, αλλά έχουν ως αντικείμενο το Θείον Πάθος ή την εκπορευόμενη Θεία Χάρη.

Η διακόσμηση του αμφίου περιλαμβάνει τον Χριστό-Αρχιερέα στον τράχηλο και στις κάθετες λουρίδες τον Ευαγγελισμό ή τη Δέηση,με ομάδες προφητών, αποστόλων,ω ιεραρχών, μαρτύρων ή διαφόρων αγίων που ακολουθούν, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει στη συντριπτική πλειοψηφία των μετεωρίτικων επιτραχηλίων.

Επιμανίκια:

13Α

Είναι μακρυά μανικέτια, τα οποία χρησιμοποιούν οι λειτουργοί για να καλύψουν το κάτω μέρος των μανικιών του στιχαρίου, αρχικά του αρχιερατικού. Ετυμολογικά σημαίνουν κάτι που φοριέται πάνω από το μανίκι και πιθανώς προέρχονται από τα συγκλητικά και αυτοκρατορικά λωρία. Κατά τον 15ο αιώνα φοριούνται και από τους ιερείς, ενώ στους χρόνους μετά την Άλωση η χρήση τους επεκτάθηκε και στους διακόνους. Ο συμβολισμός τους έχει ως αντικείμενο το Θείον Πάθος και συνδέεται με τα δεσμά ή τις χειροπέδες του Κυρίου, την ώρα των Παθών.

Επιγονάτιο:

23 eamfia

Το επιγονάτιο, αποτελεί διακριτικό του επισκοπικού αξιώματος. Η ονομασία αυτή, που επικράτησε από τον 12ο αιώνα και εξής, αντικαθιστώντας παλαιότερη του «εγχειρίου» και χρησιμοποιείται στο εξής για να προσδιορίζει το άμφιο εκείνο που είναι κεντημένο σε ύφασμα, στερεωμένο πάνω σε ρομβοειδούς σχήματος χαρτόνι στο ύψος ακριβώς του γονάτου . Στα μεταβυζαντινά χρόνια η χρήση του γενικεύεται σε όλους τους αξιωματούχους κληρικούς .

Ο συμβολικός παραλληλισμός του με το «λέντιο«, που χρησιμοποίησε ο Κύριος κατά την απόνιψη των ποδιών των μαθητών του στο Μυστικό Δείπνο και ο Πιλάτος των χεριών του στη διάρκεια της δίκης του Χριστού, διατηρήθηκε μέχρι και τη Μεταβυζαντινή περίοδο.

Μίτρα:

Το σχήμα, που υιοθετήθηκε γενικότερα για την αρχιερατική μίτρα, έχει ως πρότυπο τα στέμματα των Παλαιολόγων και τα καλύμματα της κεφαλής των βυζαντινών αρχόντων
και κατασκευάζεται από ύφασμα μάλλινο, βελούδο ή μεταξωτό.

Η αρχιερατική μίτρα καθιερώθηκε ως στοιχείο του λειτουργικού ενδύματος στην Ανατολή στους χρόνους μετά την Άλωση, εκτός από την περίπτωση του πατριάρχη Αλεξανδρείας, που είχε το δικαίωμα να ιερουργεί με καλυμμένη την κεφαλή και έφερε παράλληλα με τον Πάπα το προνόμιο αυτό. Η μιτροφορία στην ανατολική εκκλησία διαδίδεται κυρίως την εποχή του Κυρίλλου Λούκαρι, που από πατριάρχης Αλεξανδρείας έγινε Οικουμενικός, στα 1621. Οι σχολιαστές τότε έδωσαν στο άμφιο το συμβολισμό του ακάνθινου στεφάνου, που υποχρεώθηκε να φορέσει ο Κύριος κατά τον εμπαιγμό του από τους Ιουδαίους.

Οι προτάσεις μας για Δώρα για τις ημερές των Χριστουγέννων.

Δημοσιεύθηκε την 19 Δεκεμβρίου, 201722 Δεκεμβρίου, 2017 από e-amfia.gr

Αγαπητά μέλη του e-amfia.gr

Στα προτεινόμενα προϊόντα που επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε για τις γιορτές περιλαμβάνουμε τις δικές μας προτάσεις για να έχετε την δυνατότητα να χαρίσετε ένα δώρο στην εκκλησιά σας.

Make a gift to your Church-PriestGr

Επίσης μπορείτε μέσα από τα τμήματα των προσφορών αλλά και των εβδομαδιαίων προσφορών (που θα διαρκέσουν μέχρι το τέλος της Χρονιάς) να επιλέξετε κάποιο άλλο δώρο ενδεχομένως για να το χαρίσετε στον Ιερέα σας ή όπου αλλού επιθυμείτε.

Chrismassaleseamfia

Με εκτίμηση,

Η ομάδα του e-amfia.gr

Τα ιερά λειτουργικά άμφια και οι συμβολισμοί τους. (Καλύμματα)

Δημοσιεύθηκε την 24 Αυγούστου, 201723 Αυγούστου, 2017 από e-amfia.gr

AER CHALICE VEILS Τα

Καλύμματα θεωρούνται ότι συμβολίζουν τα σπάργανα του Ιησού, επειδή τα τελούμενα στην πρόθεση εικονίζουν τη γέννηση του Χριστού.

Ο συμβολισμός αυτός επικράτησε κυρίως μετά τον 12 ο αι. Ειδικότερα για το δισκοκάλυμμα και κατά την κρατούσα σήμερα τάξη, ο ιερέας κατά την ακολουθία της προθέσεως, μετά την απόθεση του αστερίσκου πάνω στο δισκάριο, θυμιάζεικαι επιθέτει το κάλυμμα αυτό πάνω στον δίσκο, λέγοντας: «Ο Κύριος εβασίλευσεν… και περιεζώσατο» και ακολουθεί «Πάντοτε, νυν και αεί…».

Μετά τη μεγάλη είσοδο σηκώνεται το δισκοκάλυμμα και διπλώνεται, μετά δε την θεία κοινωνία αποτίθεται από τον διάκονο με τα άλλα καλύμματα στην πρόθεση.

Η κάλυψη του δίσκου και του ποτηρίου με τον αέρα συμβολίζει το λίθο με τον οποίο ασφαλίσθηκε ο τάφος του Χριστού. Ο Γερμανός λέγει χαρακτηριστικά: «Το καταπέτασμα ήτουν ο αήρ εστί και λέγεται, αντί του λίθου ου ησφαλίσατο το μνημείον ο Ιωσήφ, όπερ εσφράγισεν η πλάξ της κουστωδίας. Ιδού εσταύρωται ο Χριστός, τέθαπται η ζωή, ησφαλίσθη ο τάφος» . Ακόμη, η κάλυψη του δίσκου μπορεί να φανερώνει το σεντόνι με το οποίο τυλίχθηκε το σώμα του Κυρίου ή το σουδάριο που κάλυψε το πρόσωπό Tου στον τάφο.

covers 1

Το e-amfia.gr διαθέτει μια ολοκληρώμένη πρόταση για Καλύμματα που ξεκινά από καλύμματα Αγίων ποτηρίων, Βιβλίων, Μάκτρα, μαξιλάρια, ριπίδια, σετ δικεροτρίκερα, κάλυμμα Ευαγγελίου, κορδέλες κ.ο.κ. Μπορείτε να μας επισκεφτείτε στο http://www.e-amfia.gr και να αναζητήσετε τα βίντεο μας στο κανάλι μας στο Youtube ΕΔΩ.

How to buy your cassock on line with your measurements

Δημοσιεύθηκε την 17 Αυγούστου, 201717 Αυγούστου, 2017 από e-amfia.gr

video eamfia

Dear e-amfia.gr members,

A video tutorial explaining the required steps in order to buy in few minutes your tailor made cassock or clerical vestment, A new innovation by e-amfia.gr. Please visit our youtube channel and watch all the videos tutorial we have made for you in order to help you use our e-shop.

Με το παρακάτω βίντεο σας παρουσιάζουμε τα απαραίτητα βήματα, ώστε να αγοράσετε το ζωστικό σας ή την Ιερατική σας στολή σε 5 βήματα, χωρίς να ανησυχείτε για τα μέτρα σας. Εύκολα και γρήγορα και κυρίως με ασφάλεια. Η εμπειρία της βιοτεχνίας χιτών σε συνδυασμό με το e-amfia.gr ακόμα και έχετε κάνει κάποιο λάθος στις μετρήσεις σας θα το εντοπίσει και θα επικοινωνήσει μαζί σας ώστε να επιβεβαιώσει μια μέτρηση που πιθανώς δεν καταχωρίσατε σωστά στην ηλεκτρονική σας παραγγελία. Σε κάθε περίπτωση σας προτρέπουμε να παρακολουθήσετε το παρακάτω αναλυτικό βίντεο μας.

Уважаемые участники e-amfia, видеоурок, объясняющий необходимые шаги, чтобы купить за несколько минут ваши духовные облачения. Новые инновации от e-amfia Посетите наш канал YouTube и ознакомьтесь со всеми обучающими видеороликами, которые мы сделали для вас, чтобы помочь вам использовать наш интернет-магазин. Вы можете увидеть здесь.

Τα άμφια ως μέρος της χριστιανικής παράδοσης

Δημοσιεύθηκε την 16 Αυγούστου, 201713 Μαΐου, 2019 από e-amfia.gr

youtube cover2 Η αμφίεση των κληρικών κατέχει σημαντική θέση, αφενός στην χριστιανική λατρεία με τους συμβολισμούς που υποδηλώνει, αφετέρου στην πολιτισμική κληρονομιά της Ορθόδοξης παράδοσης μας ως ένα σημαντικό και παράλληλα εμβληματικό στοιχείο της χριστιανικής τέχνης.

Τα ιερατικά άμφια είναι επτά (7) «διά τάς επτά ενεργείας τού Αγίου Πνεύματος» και κατανέμονται στους τρεις βαθμούς τής ιεροσύνης, ως εξής:

Τρία (3) για τον βαθμό τού διακόνου (στιχάριο, οράριο και επιμάνικα).

Πέντε (5) για τον βαθμό του πρεσβυτέρου, τα άμφια του διακόνου μαζί με την ζώνη και το φαιλόνιο, σύμφωνα με τις πέντε αισθήσεις του ανθρώπου.

Έπτά (7) για τον βαθμό του επισκόπου, τα πέντε τού ιερέως μαζί με το ωμοφόριο και το επιγονάτιο (ο σάκκος αντικαθιστά το φαιλόνιο). Τα επτά άμφια τού επισκόπου δηλώνουν την πληρότητα της ιεροσύνης.

Παράλληλα τα παιδιά που διακονούν μέσα στο Άγιο Βήμα, φορούν κι αυτά τα δικά τους άμφια, το στιχάριο και την ζώνη, τα οποία συμβολίζουν τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ.

Στην συνεχή προσπάθεια μας να υπηρετήσουμε και να προάγουμε την χριστιανική τέχνη κατασκευής των ιερατικών αμφίων, σεβόμενοι τους κανόνες της λειτουργικής παράδοσης της αμφίεσης των κληρικών, η βιοτεχνία ΧΙΤΩΝ δημιούργησε το ηλεκτρονικό κατάστημα www.e-amfia.gr,

Το www.e-amfia.gr αποτελεί το πληρέστερο ηλεκτρονικό κατάστημα στο χώρο της Ιερατικής ενδυμασίας, ενώ η δομή παρουσίασης των προϊόντων σε συνδυασμό με την ποικιλία των προϊόντων που μπορείτε να συναντήσετε στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα, έχει επιλεγεί με τέτοιον τρόπο, ώστε να ενσωματώνει την ιστορική εξέλιξη της αμφίεσης των κληρικών ανά βαθμό ιεροσύνης.

(video tutorial) How to buy your cassock online.

Δημοσιεύθηκε την 12 Αυγούστου, 2017 από e-amfia.gr

eamfia2 Dear e-amfia.gr members,

A video tutorial explaining the required steps in order to buy in few minutes your tailor made cassock or clerical vestment, A new innovation by e-amfia.gr.

Please visit our youtube channel and watch all the videos tutorial we have made for you in order to help you use our e-shop.

You can watch here

Τα ιερατικά άμφια και οι δημιουργοί τους- e-amfia.gr

Δημοσιεύθηκε την 12 Αυγούστου, 201713 Μαΐου, 2019 από e-amfia.gr

Ο όρος «άμφιον» προέρχεται από το ρήμα «ἀμφιέννυμι». Στην κοινή γλώσσα σημαίνει την αμφίεση, το ένδυμα. Στην εκκλησιαστική γλώσσα, ειδικότερα, ως «άμφια» εννοούνται, τόσο τα καλύμματα τής Αγίας τράπεζας, όσο και τα ενδύματα των λειτουργών.

Τα άμφια είναι η απαραίτητη ενδυμασία των κληρικών για τη τέλεση κάθε ιερής ακολουθίας. Το συμβολικό νόημα κάθε άμφιου εκφράζεται με τους ψαλμικούς στίχους πού λέγει ο κάθε Λειτουργός την ώρα πού ενδύεται.

Τα άμφια είναι συνήθως κεντητά ή υφαντά. Τα κεντητά είναι συνήθως πολυτιμότερα, γιατί παρουσιάζουν μεγάλο πλούτο στην τεχνική τού κεντήματος και γιατί τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούν πολύτιμη πρώτη ύλη, όπως χρυσό ή αργυρό σύρμα και διακόσμηση με πολύτιμους λίθους.

Τρία (3) για τον βαθμό τού διακόνου (στιχάριο, οράριο και επιμάνικα).

Μεγάλη σημασία έχει και το χρώμα των ιερών αμφίων, το οποίο εναλλάσσεται ανάλογα με τις εκκλησιαστικές περιόδους. Έτσι τη Μ. Τεσσαρακοστή που είναι πένθιμη περίοδος, κυριαρχεί και ο ανάλογος ενδυματολογικός κανόνας, με συνήθη χρώματα το πορφυρό, το μωβ και το μαύρο.

Σε αντίθεση, την Αναστάσιμη περίοδο ή τις Κυριακές, το χρώμα που κυριαρχεί είναι το λευκό και το χρυσό ή οποιοδήποτε φωτεινό χρώμα για να συμβαδίζει με το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης του Κυρίου μας.

Εν κατακλείδι η αμφίεση των κληρικών κατέχει σημαντική θέση, αφενός στην χριστιανική λατρεία με τους συμβολισμούς που υποδηλώνει, αφετέρου στην πολιτισμική κληρονομιά της Ορθόδοξης παράδοσης μας ως ένα σημαντικό και παράλληλα εμβληματικό στοιχείο της χριστιανικής τέχνης.