Άρθρα

Ανω Πουλα/Αγια Ελεουσα Μανη

Δημοσιεύθηκε την 13 Απριλίου, 20199 Απριλίου, 2019 από e-amfia.gr

Οι εκκλησίες που είναι λαξευμένες στους βράχους αποτελούν πάντα ενδιαφέρον θέμα καθώς αποκαλύπτουν αφενός τις δύσκολες εποχές που πέρασε η Ορθοδοξία μας κατά καιρούς, αφετέρου αποτυπώνουν την θέληση και την δύναμη των μοναχών που υπηρέτησαν και υπηρετούν την Πίστη μας κάτω από αντίξοες συνθήκες, όπως οι δυσπρόσιτοι βράχοι της Μάνης.

e-amfia mani 11 e-amfia mani 2 Είσοδος στο λαξευμένο βράχο.

e-amfia mani 8 Είσοδος από μέσα προς τα έξω

e-amfia mani 7

Αγία Ελεούσα, τοιχογραφία στρατιωτικού αγίου (φωτο Ludovic Bender), με ψηφιακή αποκατάσταση.

e-amfia mani 9 Λήψη από το εσωτερικό του ναού.

e-amfia mani 10 Ανω Πούλα. Μπορούμε να πιθανολογήσουμε ότι τα παλαιολόγεια χρόνια ερημίτης/αγιογράφος με το όνομα Αντώνιος εμόνασε στην Αγ.Ελεούσα, αγιογράφησε εν όλω ή εν μέρει τη μικρή εκκλησία του απόκρημνου βράχου και η ταπεινότητά του δεν του επέτρεψε να γράψει το όνομά του κατά τον συνήθη τρόπο, αλλά το αποτύπωσε με κρυπτογράφημα στο σπαθί του στρατιωτικού αγίου.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Παναγια Πορετσιωτισα & Κοιμησης της Θεοτοκου Βουλκανου

Δημοσιεύθηκε την 9 Απριλίου, 2019 από e-amfia.gr

Επιλέγουμε με το παρόν άρθρο να σας παρουσιάσουμε 2 Μονές από τους νομούς Ηλίειας & Μεσσηνίας Ξεκινούμε από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βουλκάνου στη Μεσσηνία.

e-amfia messina 3

Βρίσκεται στον Δήμο Μεσσήνης, βόρεια της Καλαμάτας και αρκετά κοντά στον Μελιγαλά, στη συμβολή των ορέων της Ιθώμης και της Εύας (Ἁγίου Βασιλείου) και ενδιάμεσα στα χωριά Αρχαία Μεσσήνη (Μαυρομμάτι) και Βαλύρα του Δήμου Ιθώμης.

e-amfia messina 4

e-amfia messina 2

e-amfia messina 1

Συνεχίζουμε την περιήγηση μας με την Ιερά Μονή Παναγίας Πορετσιώτισας στην Ηλεία
Επιγραμματικά είναι χτισμένη ανάμεσα στους οικισμούς Αγράμπελα (Πορετσό) και Πλατανίτσα (Γερμοτσάνι) σε υψόμετρο 1.100 μέτρων και δίπλα στον Ερύμανθο ποταμό.

e-amfia ilia 1

Η τοποθεσία της είναι πραγματικά καταπληκτική, όπως διαπιστώνεται από την παραπάνω εικόνα ενώ περνώντας στο εσωτερικό της παρατηρείς εξαιρετικές αγιογραφίες.

e-amfia ilia 3

e-amfia ilia 4

Συνεχίζουμε το ταξίδι μας στα Μοναστήρια και τις εκκλησίες της Ελλάδος.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Ιερα Προσκυνηματα-Religious-Tourism

Δημοσιεύθηκε την 28 Φεβρουαρίου, 201930 Σεπτεμβρίου, 2019 από e-amfia.gr

Ιερά Μονή Οσίου Λουκά – Κεντρική Ελλάδα Βοιωτία.

Στη δυτική πλαγιά του Ελικώνα, απέναντι από τον Παρνασσό, μετά το χωριό Στείρι, σε απόσταση περίπου 30 χλμ. από τη Λειβαδιά, είναι κτισμένη η ξακουστή μονή του Οσίου Λουκά, το μεγαλύτερο και καλύτερα διατηρημένο μοναστηριακό συγκρότημα των μεσοβυζαντινών χρόνων, που ξεχωρίζει για τη θαυμάσια αρχιτεκτονική του και τον εξαίρετο διάκοσμο από ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και γλυπτά. Μαζί με τη Νέα Μονή Χίου και τη Μονή Δαφνίου, το μοναστήρι του Όσιου Λουκά περιλαμβάνεται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Η ίδρυση της μονής συνδέεται με την παρουσία του τοπικού οσίου Λουκά Στειριώτη, που μόνασε εδώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του, από το 946/7 έως το 953. Ήταν χαρισματικός, θαυματουργός και με προφητικές ικανότητες, μάλιστα είχε προφητεύσει την ανακατάληψη της αραβοκρατούμενης Κρήτης από τους Βυζαντινούς, που επιτεύχθηκε από τον Νικηφόρο Φωκά το 961. Διατηρούσε στενή σχέση με τους στρατηγούς του Θέματος της Ελλάδος, που είχε έδρα τη Θήβα, και ένας από αυτούς, ο Κρηνίτης, το 946, άρχισε να κτίζει στον χώρο την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας, που σήμερα ταυτίζεται με την κρύπτη, πάνω στην οποία αργότερα κτίστηκε το καθολικό. Η ολοκλήρωση και ο διάκοσμός της πραγματοποιήθηκαν το 955, λίγο μετά τον θάνατο του οσίου, από τους μοναχούς, οι οποίοι επίσης μετέτρεψαν το κελί του σε σταυροειδές ευκτήριο και οργάνωσαν τη μοναστηριακή κοινότητα.

καλυμμαυχι 2

Μετά την ανακατάληψη της Κρήτης από τους Βυζαντινούς, το 961, ανεγέρθηκε ο δεύτερος ναός, αφιερωμένος στην Παναγία, έργο πολυδάπανο και θριαμβικού χαρακτήρα, που αποδίδεται στον αυτοκράτορα Ρωμανό Β΄ και συνδέεται με την προφητεία του οσίου. Το καθολικό κτίστηκε επάνω από την κρύπτη στις αρχές του 11ου αιώνα και ολοκληρώθηκε επί ηγουμενίας Φιλοθέου, περίπου το έτος 1011, όταν έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του οσίου από τον αρχικό του τάφο, στο κελί του, στη σημερινή τους θέση.

καλυμμαυχι 3.jpg

Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, μετά το 1204, στο μοναστήρι εγκαταστάθηκαν Λατίνοι μοναχοί, ενώ στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας επανήλθε στην ορθόδοξη λατρεία και πραγματοποιήθηκαν επισκευές και επεκτάσεις των κτηρίων. Η μονή διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα του 1821.

Οι δύο ενωμένες μεταξύ τους λαμπρές εκκλησίες δεσπόζουν στο κέντρο του μοναστηριακού συγκροτήματος. Η μικρότερη, στα βόρεια, αφιερωμένη στην Παναγία, χρονολογείται στον 10ο αιώνα και ανήκει στον τύπο του σύνθετου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο που στηρίζεται σε τέσσερις κίονες. Στη δυτική της πλευρά υπάρχει ευρύς δικιόνιος νάρθηκας, η λιτή, που για πρώτη φορά εμφανίζεται εδώ. Εντυπωσιακός είναι ο πλούσιος εξωτερικός κεραμοπλαστικός διάκοσμός της με τα κουφικά (γράμματα αραβικής γραφής), και ο μαρμάρινος τρούλος της. Στο εσωτερικό της, το μαρμάρινο τέμπλο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της τέχνης του 10ου αιώνα, ενώ στο διακονικό διατηρούνται λίγες τοιχογραφίες του 12ου αιώνα.

καλιμαθχι 4

Το καθολικό, η νότια, μεγαλύτερη εκκλησία, είναι διώροφο και ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του λεγόμενου «ηπειρωτικού» οκταγωνικού σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού, που εφαρμόζεται για πρώτη φορά εδώ. Αποτελείται από τον κυρίως ναό, στον οποίο στα ανατολικά έχει προσαρτηθεί το τριμερές Ιερό Βήμα και στα δυτικά δύο νάρθηκες, από τους οποίους ο εξωνάρθηκας ήταν μεταγενέστερος, του 12ου αιώνα, αλλά κατεδαφίστηκε. Χαρακτηριστικό του αρχιτεκτονικού αυτού τύπου είναι ότι οι οκτώ πεσσοί (τετράπλευροι κίονες) που στηρίζουν τον τρούλο απωθούνται προς τα πλάγια δημιουργώντας ενιαίο χώρο στον κυρίως ναό. Στα πλάγια του κεντρικού τμήματος του ναού διαμορφώνονται παρεκκλήσια. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του ναού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα σύνολα. Διατηρείται στο μεγαλύτερο μέρος του, εκτός από τον τρούλο που είχε καταστραφεί το 1593 και τα ψηφιδωτά του αντικαταστάθηκαν με τοιχογραφίες, πιθανώς του τέλους του 17ου αιώνα. Με τοιχογραφίες του 11ου αιώνα διακοσμούνται και τα παρεκκλήσια και η κρύπτη, ενώ η τοιχογραφία του Ιησού του Ναυή, που βρίσκεται δίπλα στον τάφο του οσίου, χρονολογείται στον 10ο αιώνα. Εντυπωσιακή είναι και η ορθομαρμάρωση που σώζεται στο κάτω μέρος των τοίχων. Στο σημείο όπου το καθολικό ενώνεται με τον δεύτερο ναό, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, υπάρχει το λείψανο του οσίου, που προσελκύει πλήθη προσκυνητών.

Το συγκρότημα περιλαμβάνει ακόμη πολλούς βοηθητικούς χώρους και κελιά, που ανάγονται σε διάφορες εποχές, και στην αναστηλωμένη τράπεζά του λειτουργεί μουσείο γλυπτών.

Η μονή είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 7 Φεβρουαρίου, ενώ εορτασμοί πραγματοποιούνται την Κυριακή των Προπατόρων και στις 15 Αυγούστου.

Πηγή: π.Νικόλαος Καζακίδης (Θρησκευτικές περιηγήσεις)

Ο Γεροντας Εφραιμ της Αριζονα

Δημοσιεύθηκε την 18 Φεβρουαρίου, 201922 Σεπτεμβρίου, 2020 από e-amfia.gr

Γεννήθηκε στις 24 Ιουνίου 1928 στον Βόλο ως Ιωάννης Μωραΐτης. Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στη φτώχεια, βοηθώντας τον πατέρα του στην εργασία του, αλλά πάντα ακολουθούσε το ευσεβές παράδειγμα της μητέρας του (η οποία έγινε αργότερα μοναχή με το όνομα Θεοφανώ).

2019 efraim

Σε ηλικία 14 χρονών άρχισε να λαχταρά τον μοναχισμό, αλλά δεν πήρε ευλογία από τον πνευματικό να πάει στο Άγιο Όρος έως ότου έγινε 19 χρονών.

Με την άφιξη του στο Άγιο Όρος, στις 26 Σεπτεμβρίου 1947, πήγε κατευθείαν στον γέροντα Ιωσήφ (Ησυχαστή), στη σπηλιά του Τιμίου Προδρόμου, ο οποίος τον αποδέχτηκε στην αδελφότητα του, και έκανε την κουρά του 9 μήνες αργότερα το 1948 με το όνομα Εφραίμ.Από υπακοή στο γέροντά του, ο μοναχός Εφραίμ χειροτονήθηκε διάκονος και στη συνέχεια ιερέας. Η ζωή στην αδελφότητα του γέροντος Ιωσήφ ήταν πολύ αυστηρή και ασκητική.

Μετά την κοίμηση του γέροντος Ιωσήφ το 1959, συγκεντρώθηκαν αρκετοί μοναχοί γύρω από γέροντα Εφραίμ που τον είχαν ως πνευματικό πατέρα.

efraim 2

Το 1973 η αδελφότητά του μετακόμισε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου όπου έγινε και ηγούμενός της.Του ζητήθηκε από την επιστασία του Αγίου Όρου, να αναβιώσει και να επανδρώσει πολλά μοναστήρια στο Άγιο Όρος τα οποία έπασχαν από λειψανδρία, όπως του Ξηροποτάμου, Κωνσταμονίτου και Καρακάλλου. Αυτά τα μοναστήρια είναι κάτω από την πνευματική του καθοδήγηση μέχρι και σήμερα.

Επίσης υπάρχουν πολλά άλλα μοναστήρια στην Ελλάδα κάτω από την πνευματική καθοδήγηση του γέροντος Εφραίμ, όπως η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στις Σέρρες, της Παναγίας της Οδηγήτριας στην Πορταριά (Βόλος) και αυτό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, πρώην μετόχι της Φιλοθέου, στη νήσο της Θάσου.Το 1979 έφθασε στον Καναδά για λόγους υγείας.Τότε σιγά-σιγά άρχισε να καλλιεργείτε η σκέψη να ιδρυθεί μοναστήρι στην Αμερική, ώστε ο απόδημος ελληνισμός να έχει μια μόνιμη βάση πνευματικού ανεφοδιασμού. Πράγματι άρχισαν ενέργειες και ιδρύθηκαν στην αρχή δύο μοναστήρια, το ένα στο Μόντρεαλ του Καναδά και το άλλο στο Πίτσμπουργκ των Η.Π.Α. Έγινε συνέχεια με την ίδρυση και άλλων μοναστηριών, με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν 19 μοναστήρια και να δημιουργούνται και άλλα.

Η Ιερά Μονή Αγίου Αντωνίου

Η ίδρυση και κατασκευή της Ιεράς Μονής Αγίου Αντωνίου ξεκίνησε το 1995. Η ιερά μονή είναι ανδρική και λειτουργεί με περίπου 35 μοναχούς από διάφορες εθνικότητες, με ηγούμενο τον αγιορετίτη ιερομόναχο π. Παϊσιο που προέρχεται από το Άγιο Όρος.

Το μοναστήρι έχει τώρα έκταση 2000 στρεμμάτων και το επισκέπτονται καθημερινά πολλοί προσκυνητές από όλο τον κόσμο.Το μοναστήρι του Αγ. Αντωνίου είναι κοινόβιο με 5 εκκλησίες, του Αγ. Αντωνίου και Αγ. Νεκταρίου, του Αγ.Νικολάου, η οποία είναι πετρόκτιστη, του Αγ. Σεραφείμ, του Αγ. Δημητρίου, ρωσικού τύπου, και του Αγ. Γεωργίου. Κοντά στο μοναστήρι πάνω σε ένα λοφίσκο επίσης είναι κτισμένο το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, όμοιο με τα εκκλησάκια της Σαντορίνης, με χρώματα του μπλε και του άσπρου.

Το μοναστήρι προσφέρει συσσίτια για φτωχούς και σε δημιούργησε ίδρυμα για φτωχές και εγκαταλειμμένες γυναίκες στην πόλη του Tuscon.

Οι μοναχοί από την Ελλάδα είναι ελάχιστοι, η πλειονότητα των μοναχών αποτελείται από γηγενείς ορθοδόξους της Αμερικής διαφόρων εθνοτήτων και από προσήλυτους. Η γλώσσα των ακολουθιών είναι η ελληνικής, καθώς όλοι οι μοναχοί μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα και την βυζαντινή μουσική.

Πηγή: Φίλοι του Αγίου Ορους

Τα Ιερα Σκευη στην Ορθοδοξη Λατρεια

Δημοσιεύθηκε την 31 Ιανουαρίου, 201930 Σεπτεμβρίου, 2019 από e-amfia.gr

ATHENS outside 1a Επιλέγουμε μια ημέρα μετά την εορτή των τριών (3) Ιεραρχών να σας παρουσιάσουμε μια πρωτοβουλία των εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος».

Μια παρουσίαση των ιερών σκευών που χρησιμοποιούνται στη λατρεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας καθώς και των αμφίων των ορθοδόξων κληρικών.

Ο π. Παναγιώτης Κουργιαντάκης, εφημέριος του ι.Ν.Αγίου Γεωργίου Πανοράματος Θεσσαλονίκης, μιλάει στους μαθητές της Στ΄ τάξης των Εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος».

Στη συνέχεια απαντά σε ερωτήσεις των μαθητών. Η παρουσίαση έγινε στον Ι.Ν. Αγίου Βασιλείου, ο οποίος βρίσκεται μέσα στον χώρο των Εκπαιδευτηρίων, μετά από μαθητική Θεία Λειτουργία.

Δωρα για Ιερείς & Εκκλησίές

Δημοσιεύθηκε την 23 Ιανουαρίου, 201914 Απριλίου, 2022 από e-amfia.gr

week offer 5 e-amfia

Πριν από μια επίσκεψη σε μια εκκλησία, ένα Μοναστήρι, τον Αγιον Ορος πολλοί αναζητούν να προσφέρουν ένα δώρο μετά τις επισκέψεως τους, το οποίο όμως ταυτόχρονα επιθυμούν να εξυπηρετεί πραγματικές καθημερινές ανάγκες του Ιερέα, του μοναχού, της μοναχής, του μοναστηριού και σαφώς της εκκλησίας.

Ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες των πελατών μας να φτιάξουμε ειδικό τμήμα «Δώρων για Ιερείς & Εκκλησίες» μετά από πολλές παραινέσεις πελατών μας που δεν ήξεραν τι ενδεχομένως θα μπορούσαν να προσφέρουν ως δώρο στους αγαπημένους Ιερείς, μοναχούς και τις Εκκλησίες των ενοριών τους.

Επίσης προσθέσαμε ένα ακόμα τμήμα όσον αφορά τις προτάσεις μας με την ονομασία «Δημιουργίες Χιτών» όπου απεικονίζεται το τελικό αποτέλεσμα της δουλειάς μας στο φυσικό της χώρο που είναι οι υπέροχοι ναοί μας ανά την Ελλάδα και τον κόσμο.

Μπορείτε επίσης κάποιες από τις προτάσεις να τις δείτε οπτικοποιημένες στο κανάλι μας στο YouTube

Με χαρά σας παρουσιάζουμε τις προτάσεις μας οι οποίες συνεχώς εμπλουτίζονται ενώ ταυτόχρονα αποτελούν τον οδηγό για περαιτέρω αγορές. Περισσότερα μπορείτε φυσικά να βρείτε στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα (e-shop) http://www.e-amfia.gr εδώ

Mount Athos…a Holy place of Orthodoxy (New video by e-amfia.gr)

Δημοσιεύθηκε την 24 Οκτωβρίου, 201830 Σεπτεμβρίου, 2019 από e-amfia.gr

e-amfia 2019 6 Οι υπέροχες φωτογραφίες από το Άγιον Όρος που συνεχίζετε να μας αποστέλλεται μοιραζόμενοι μαζί μας τις προσωπικές σας αναζητήσεις και εμπειρίες, αποτελεί για εμάς ένα ακόμα σημάδι εμπιστοσύνης.

Η ευλογία που απολαμβάνει κανείς επισκεπτόμενος το Περιβόλι της Παναγίας μεταφέρεται «εμμέσως» σε όλη την κοινότητα του e-amfia, η οποία δεν είναι μια ακόμα απρόσωπη κοινότητα των κοινωνικών δικτύων αλλά αποτελεί ένα ισχυρό δίαυλο Θρησκευτικής & πνευματικής επικοινωνίας που μας επιτρέπει να αναφέρουμε ότι δεν έχουμε απλά πελάτες αλλά συνοδοιπόρους στο κοινό μας θρησκευτικό και πνευματικό ταξίδι.

Μπορείτε να μας αποστέλλετε τις φωτογραφίες σας στο psaradis@gmail.com είτε στο viber +306970884146.

Mount Athos is a Holy place of Orthodoxy for all the world. Daily, we communicate with our friends who send us their photos from every holy site they visit. We thought it would be a great idea to share these moments with all the community of e-amfia in order to enjoy the peace and humility that the core of Orthodoxy reflects to all of us.

You can send your photos to psaradis@gmail.com or on viber

https://vimeo.com/296821411

To Περιβολι της Παναγιας (Μερος 1)

Δημοσιεύθηκε την 2 Οκτωβρίου, 201830 Σεπτεμβρίου, 2019 από e-amfia.gr

monastery amfia12 Η ομάδα και οι φίλοι του e-amfia.gr επισκεπτόμαστε συχνά το Περιβόλι της Παναγίας. Το Άγιον Όρος, ως πυρήνας της Ορθοδοξίας αποτελεί τον φάρο και την πυξίδα που μας οδηγεί όλους στον καθημερινό αγώνα της ζωής μας. Ο καθένας από εμάς βιώνει με τον δικό του προσωπικό τρόπο την επίσκεψη του και παραμονή του στο Περιβόλι της Παναγίας. Σκεφτήκαμε λοιπόν να αναδείξουμε τις φωτογραφίες που μας στέλνουν οι φίλοι μας και πελάτες μας από το Άγιο Όρος, κυρίως για να καταγραφεί το αποτύπωμα και η στιγμή του καθενός μας στην κοιτίδα της Ορθοδοξίας.

Το Αγιο Όρος έχει φωτογραφηθεί, αφενός πολλάκις, αφετέρου οι πληροφορίες για τις Ιερές Μονές υπάρχουν παντού στο διαδίκτυο. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να καταγράψουμε την προσωπική στιγμή του καθενός μας, όπως εκείνος την βιώνει και μπορεί να αποτυπωθεί σε μια φωτογραφία, ‘ώστε να παραμένει για πάντα ζωντανή.

Περιμένουμε τις δικές σας φωτογραφίες στο viber του e-amfia.gr +306970884146 για να τις αναδείξουμε. Παρακαλούμε να αναγράφετε στις φωτογραφίες που μας στέλνετε την ακριβή σας τοποθεσία.

Το 1ο βίντεο που φτιάξαμε για εσάς.

https://vimeo.com/292448377

You can sent your photos in psaradis@gmail.com or in viber +306970884146. Please mention the exact place the photos have been taken.

Η στολη του ιερεα στην Παλαια & Καινη Διαθηκη

Δημοσιεύθηκε την 27 Ιουλίου, 201824 Νοεμβρίου, 2018 από e-amfia.gr

Η Ιερ. Στολή στην Παλαιά Διαθήκη.

Το εφώδ, το κείμενο των εβδομήκοντα το αναφέρει ως επωμίδα. Το άμφιο αυτό θεωρείτο το πιο ιερό από τα ιερατικά άμφια και ήταν το σύμβολο της ιερατικής διακονίας. Ήταν ένα είδος γιλέκου που αποτελείτο από δύο μέρη, το ένα κάλυπτε το στήθος και το άλλο την πλάτη. Και τα δύο μέρη ενώνονταν μεταξύ τους στους ώμους με δύο ταινίες και στη μέση με κεντητή ζώνη. e-amfia new products

Το εφώδ είναι φτιαγμένο από χρυσό, υάκινθο, πορφυρό, διπλά βαμμένο κόκκινο και λεπτό λινό, έτσι ώστε να φαίνεται η ποικιλία των αρετών για τις οποίες πρέπει να διακρίνεται ο ιερέας.

Στην ενδυμασία του ιερέα το χρυσό είναι πιο περίλαμπρο από οτιδήποτε άλλο, διότι ο ιερέας πρέπει να λάμπει στη σοφία περισσότερο από όλους τους άλλους. Ο υάκινθος, λαμπρός με τα χρώματα του ουρανού , συμβολίζει το γεγονός ότι ο ιερέας δεν πρέπει να παραμένει σκυμμένος στα γήινα, αλλά να ανυψώνεται προς την αγάπη των ουρανίων. Με το χρυσό και το γαλάζιο της ενδυμασίας αναμιγνύεται επίσης και το πορφυρό.

Αυτό συμβολίζει ότι η καρδιά του ιερέα, (αφού ελπίζει για τα υψηλά τα οποία κηρύττει), πρέπει να απωθεί ακόμα και την παραμικρή υπόνοια κακίας.

Στο χρυσό, γαλάζιο και πορφυρό προστίθεται το διπλά βαμμένο κόκκινο, για να δηλώσει ότι στα μάτια του Κριτή της καρδιάς οι αρετές πρέπει να συνοδεύονται κι από φιλανθρωπία και ό,τι είναι περίλαμπρο εξωτερικά πρέπει στα μάτια του Κριτή να φωτίζεται εσωτερικά από τη φλόγα της αγάπης που πηγάζει από την καρδιά. Επιπλέον, επειδή αυτή η φιλανθρωπία αγκαλιάζει και το Θεό και τον πλησίον, η ακτινοβολία της έχει διπλή χροιά. Επομένως, αυτός ο οποίος θαυμάζει την ομορφιά του Δημιουργού αλλά παραμελεί τη φροντίδα του πλησίον, ή αυτός ο οποίος ασχολείται με τη φροντίδα του πλησίον τόσο, ώστε να αδιαφορεί για τη θεϊκή αγάπη, με το να παραμελεί κάποιο απ’ αυτά τα δύο, δε γνωρίζει τί σημαίνει να έχει διπλά βαμμένο κόκκινο στη διακόσμηση του εφώδ.

Η Ιερ. Στολή στην Καινή Διαθήκη.

Στην Καινή Διαθήκη, σε αντίθεση με την Παλαιά, υπάρχει εντυπωσιακά περιορισμένη χρήση των χρωμάτων, πράγμα το οποίο δεν οφείλεται τόσο σε μια συνειδητή αποστροφή του κόσμου των χρωμάτων,αλλά κυρίως στην εσωτερική ανάγκη να αποτυπωθεί το κριτήριο για την κρίση των πραγμάτων από τον επουράνιο κόσμο και από την άκρη του κόσμου .

Έτσι εξηγείται ότι κυριαρχεί το λευκό, το χρώμα του φωτός κι επομένως της φωτεινότητας και των εσχάτων όντων, κι ότι η χρήση του επικεντρώνεται στον Ιησού και στις μορφές της Αποκάλυψης . Τα ενδύματα του Ιησού της Μεταμορφώσεως γίνονται «άσπρα σαν το φως » ή «σαν το χιόνι, όσο κανένας βαφέας δεν μπορεί να τα κάνει
τόσο άσπρα».

Ο Ιησούς από την πλευρά του αναγνωρίζει τα φυσικά χρώματα ως δεδομένα. Κατά την προσφορά δείπνου στους πέντε χιλιάδες τους δίνει την εντολή να καθίσουν στο πράσινο γρασίδι . Την απαγόρευση του όρκου στο κεφάλι, την δικαιολογεί με τον ισχυρισμό ότι κανένας άνθρωπος, δεν μπορεί να κάνει «ούτε μια τρίχα μαύρη ή άσπρη », δηλαδή κανείς δεν έχει την ικανότητα να επέμβει στη φυσική τάξη, στην οποία ανήκουν τα χρώματα.

Στο διάλογο με τη Σαμαρίτισσα μιλά παραστατικά για τα «άσπρα κι αστραφτερά» κατάλληλα για συγκομιδή, δηλ, ώριμα στάχια . Σε ένα λόγιον, που ακόμη και σήμερα παρακάμπτεται ως «πτερόεις λόγος» προφητεύει στο δρόμο για το σταυρό το τελικό δικαστήριο. Άκρως παραστατικά διατυπωμένο: τί παραπάνω θα μπορούσε να συμβεί σε ένα ξερό ξύλο, όταν κάποιος έχει ήδη ενεργήσει «στο πράσινο ξύλο» . Όταν ο Ηρώδης μετά την ανάκριση του Ιησού, αφήνει να του φορέσουν ένα λευκό χιτώνα, τον χλευάζει και τον στέλνει πίσω στον Πιλάτο, ίσως να ήθελε κατ’ αυτόν τον τρόπο να τον χαρακτηρίσει ως «αθώο». Η τοποθέτηση του πορφυρού μανδύα πριν από τη σταύρωση από τον Πιλάτο θα σήμαινε, κατά την εκδοχή αυτή, την αντιμετώπιση του Ιησού ως κατά- δικασθέντος, επειδή σύμφωνα με την αρχαία συνήθεια τοποθετούσαν στους κατάδικους ενόχους πριν την εκτέλεση τους τον πορφυρό βασιλικό μανδύα

Μετά την αποκαθήλωση ο Ιωσήφ της Αριμαθαίας τυλίγει το σώμα του Κυρίου σε άσπιλο (δηλ, άσπρο από τη φύση) λινό ύφασμα . Από τότε συνηθίζεται από τους χριστιανούς το λευκό ύφασμα για τους νεκρούς. Ο ή οι άγγελοι φορούν στον κενό τάφο του Ιησού ένα ένδυμα λευκό σαν το χιόνι .Ακόμη και στην Ανάληψη του Ιησού παρευρίσκονται δύο «άνδρες ντυμένοι στα λευκά» (άγγελοι) , καθώς κι ένας «άνδρας με ένα ανοιχτόχρωμο ένδυμα» τον οποίο έφερε μαζί του ο Κορνήλιος με τον Πέτρο, ο οποίος τον κατήχησε.

Τέλος και οι «Αποκαλυπτικοί» αναγνωρίζουν τα φυσικά χρώματα. Όταν πέφτει από τον ουρανό φωτιά κι αίμα, τότε καίει πάνω στη γη τα δέντρα και το πράσινο χορτάρι . Σε ένα από τα πρώτα οράματα της Αποκάλυψης εμφανίζεται ο Υιός του Ανθρώπου με κεφάλι και μαλλιά, λευκός σαν μαλλί και χιόνι, με πύρινα μάτια, με πόδια που λάμπουν σαν μέταλλο και πρόσωπο φωτεινό σαν ήλιο.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ.

Το χρώμα των ιερών αμφίων στο Εορτολόγιο

Δημοσιεύθηκε την 17 Ιουλίου, 201818 Ιουλίου, 2018 από e-amfia.gr

white e-amfia

Το λευκό χρώμα ορίζεται σύμφωνα με το τυπικό της Κρυπτοφέρης για τις ακόλουθες ημέρες:

Για την 8η Σεπτεμβρίου,εορτασμό του Γενεσίου της Θεοτόκου. Καθώς και σε όλες τις εορτές της Θεοτόκου.

Για την 14η Σεπτεμβρίου, εορτασμό της ύψωσης του Τιμίου Σταυρού ,το τυπικό ορίζει λευκά άμφια,επειδή η εορτή φέρει τα «ίσα της Μεγάλης Παρασκευής». Eπίσης τελείτο η λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου την ημέρα αυτή.

Λευκά άμφια ορίζει την ημέρα του Σταυρού και το Τυπικό της εν Ιερουσαλύμοις ευαγούς λαύρας του οσίου θεοφόρου πατρός Σάββα, (χειρόγραφο του 12 ου αιώνα της βιβλιοθήκης του Σινά) . Την ίδια μαρτυρία έχουμε από τον κώδικα 865 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών του 14 ου αι. «Ο ιερεύςστολήν λευκήν». Δύο αιώνες αργότερα έχουμε την ίδια πάλι πληροφορία για τη λευκότητα των ιερών αμφίων από το χειρόγραφο του 16 ου αιώνα της βιβλιοθήκης των Ιεροσολύμων Ν311 με παραλλαγές του χειρογράφου της Βιβλιοθήκης του Σινά Ν.

Λευκό χρώμα ορίζει και το Τυπικό της Μεγάλης Εκκλησίας του Ι ́ αιώνα 1215 από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνεια . Το χειρόγραφο του έτους 1850 του Κυριακού της Μονής του Αγίου Παύλου για την ημέρα των Χριστουγέννων σημειώνει: «Ο ιερεύς ενδεδυμένος λαμπράν στολήν λευκή…» . To Τυπικό του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 ορίζει για την εορτή των Θεοφανείων ότι «ο ιερέας και ο διάκονος φορούν λευκές στολές».

To χρώμα των ιερών αμφίων κατά την περίοδο της Μεγάλη Σαρακοστής, της Μεγάλης Εβδομάδας και της Αποδόσεως του Πάσχα.

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι κατ ́εξοχήν περίοδος πένθους και κατανύξεως . Γι’ αυτό και το χρώμα των ιερών αμφίων που χρησιμοποιούνται κατά την τέλεση των ιερών ακολουθιών της περιόδου αυτής δεν είναι λευκό αλλά πορφυρούν . Χρώμα που δεν σχετίζεται με την απόγνωση, αλλά με τον θρίαμβο και τη νίκη, την χαρμολύπη του σταυρού, με το χαροποιό πένθος της ορθόδοξης διδασκαλίας, ενώ η δυτική εκκλησία υπερτονίζει το «κραυγαλέο πένθος», γι ‘ αυτό το λόγο και χρησιμοποιούν μαύρα άμφια, που δυστυχώς την περίοδο της τουρκοκρατίας επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη δική μας εκκλησία μέχρι και σήμερα.

Ο Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει σε μερικά μέρη του συγγράμματος του για το πορφυρό χρώμα και ιδιαίτερα για την λειτουργία των προηγιασμένων δώρων γράφει και εξηγεί, ο διάκονος και ο πρεσβύτερος που την τελούν ενδύονται πορφυρά άμφια «το πάθος εκ τούτου και τον θάνατο σημαίνοντες του Κυρίου».

Το τυπικό του Αγίου ́Ορους,χειρόγραφο του έτους 1841 της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος ορίζει ο ιερέας που θα διαβάσει το τετραβάγγελο τη μεγάλη εβδομάδα με «επιτραχήλιον και φελώνιον πορφυρούν»

Από το Τυπικό της Μονής του Σωτήρος Μεσσήνης του έτους 1131 για τη Μεγάλη Σαρακοστή και συγκεκριμένα την Α ́ εβδομάδα, σημειώνει: «εξέρχεται ο διάκονος ενδεδυμένος στιχάριο μελεμβαφές. Το ίδιο στιχάριο και φελώνι φοράει και ο ιερέας όλη τη Μεγάλη Σαρακοστή και διευκρινίζει εκτός Σαββάτου, Κυριακής και δεσποτικής εορτής»

Διευκρινίζει, δηλαδή, ότι την Μεγάλη Σαρακοστή φορούμε πένθιμα άμφια και λευκά Σάββατο και Κυριακή. Την δε Παρασκευή της Α ́ εβδομάδος για το απόγευμα σημειώνει: «Ο διάκονος εξέρχεται με λευκό ημφιεσμένο στιχάριο, λευκό γαρ και ο ιερεύς ενδέδυται
φαιλώνιον».

Για την ακολουθία του Ακαθίστου, αντλούμε πληροφορία από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Ιβήρων,χειρόγραφο του έτους 1879,το οποίο σημειώνει : «ο ιερέας φορέσας επιτραχήλιον λευκόν έσωθεν του αγίου βήματος,ψαλλομένου του κοντακίου, θυμιά την αγίαν τράπεζα».

Από το τυπικό της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, και συγκεκριμένα των Ιερών Ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας του Κυρίου, αντλούμε πληροφορία για την τελετή του αγίου μύρου, την Μεγάλη Πέμπτη, κατά την οποία ο Πατριάρχης, οι 12 Αρχιερείς που παρευρίσκονται καθώς και οι διάκονοι και οι υποδιάκονοι λευκοφορούν.

Για τον εσπερινό της Μεγάλης Παρασκευής έχουμε πληροφορία από το τυπικό του Αγίου Όρους, χειρόγραφο του 16 αι. της Λαύρας του Αγίου Αθανασίου, «ο διάκονος φορένει δε πορφυράς αλλαγάς» και για το Μεγάλο Σάββατο το ίδιο τυπικό γράφει «εις τους αίνους … φορένει δε οι ιερείς πορφυρά επιμάνικα….»

Μεγάλο Σάββατο πρωί

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μίλι αναφέρει για τον εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί ότι η αλλαγή από πένθιμα σε λευκά γίνεται την ώρα που ο «ψάλτης άρχεται υμνείτε και υπερυψούτε».

Μεγάλο Σάββατο βράδυ

Το τυπικό της Μονής Θεοτόκου Μιλ αναφέρει για το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ ότι οι ιερεύς είναι περιβεβλημμένος με στολή λευκή, το ίδιο και ο διάκονος «ενδεδυμένος»

Απόδοση της εορτής του Πάσχα

Για την εορτή της αποδόσεως του Πάσχα πληροφορία αντλούμε από το τυπικό του Κυριακού της Μονής Οσίου Γρηγορίου με παραλλαγές του τυπικού του Κυριακού Αγίου Παύλου, χειρόγραφο του έτους 1851, συγκεκριμένα για την Τετάρτη της αποδόσεως της εορτής του Αγίου Πάσχα. Το εν λόγω τυπικό αναφέρει για τον εσπερινό της αποδόσεως της εορτής ότι ο «ιερέας ενδύεται στολή λευκή ».

Συμπερασματικά το λευκό αποτελεί το σημαντικότερο χρώμα για την ανατολική εκκλησία στη λατρευτική πράξη της. Το λευκό κυριαρχεί όλη την περίοδο του έτους
εκτός της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Παρεμπιπτόντως αναφέρουμε πως η αλλαγή των ιερών αμφίων των κληρικών και της αγίας Τραπέζης από πένθιμα σε χαρμόσυνα λευκά γίνεται σύμφωνα με τη μαρτυρία των τυπικών το Μεγάλο Σάββατο το πρωί.

Πηγή: Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ