Ιερα Μονη Αρχαγγελου Μιχαηλ (Θασος)

Αποτελεί το σημαντικότερο προσκύνημα της Θάσου, με εκατοντάδες πιστούς να συρρέουν κάθε χρόνο. Είναι η Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που βλέποντας την από μακριά, θαρρείς πως «ακροβατεί» στην άκρη του απόκρημνου βράχου. Και μπροστά της απλώνεται το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, προσφέροντας μία εκπληκτική θέα που κόβει την ανάσα.

caption(8)

Η Μονή είναι γυναικεία και βρίσκεται στη νότια ακτογραμμή της Θάσου, κοντά στο χωριό Θεολόγος. Σύμφωνα με την παράδοση, το 1110 μ.Χ., ο ασκητής Λουκάς μετά από πρόσταγμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ έχτισε ένα εκκλησάκι από το οποίο ανέβλυσε άγιασμα.

Το μοναστήρι του αρχαγγέλου Μιχαήλ βρίσκεται στα νοτιοανατολικά και απέχει από το Λιμένα 35 χλμ. Είναι χτισμένο σε γκρεμό πάνω από τη θάλασσα με θέα το Αιγαίο και το Άγιο Όρος.

Στη μονή Αρχαγγέλου φυλάσσεται τεμάχιο Τιμίου Ήλου (τμήμα ενός από τα καρφιά που χρησιμοποιήθηκαν για τη Σταύρωση του Χριστού), που είχε αφιερώσει ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Γ’ Βοτανειάτης στη μονή Φιλοθέου.

Ιστορικό

Βλέποντας οι βάρβαροι και κακότροποι Αγαρηνοί τη δόξα του προσκυνήματος, φθόνησαν και θέλησαν να θέσουν τέρμα στην ευλάβεια αυτή των πιστών και στα θαυμάσια του Αρχαγγέλου. Γι’ αυτό, τρεις από αυτούς ήλθαν με πλοίο από τη θάλασσα και ανέβηκαν πάνω στο Ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στην Θάσο. Ο πιο θρασύς από αυτούς τόλμησε να μπει μέσα στην εκκλησία και να μιάνει την πηγή του Αγιάσματος, που έτρεχε μέσα εκεί για τόσα χρόνια. Τη στιγμή όμως εκείνη κεραυνοβολήθηκε από τον Αρχάγγελο και έπεσε πάνω στις πλάκες τις εκκλησίας, πτώμα νεκρό, άξια τιμωρημένο για την αναίσχυντη πράξη του.

Αυτοστιγμεί όμως η πηγή του Αγιάσματος στέρεψε, εξαφανίστηκε από την εκκλησία και σαν να βυθίστηκε, από τότε ανέβλυσε κάτω στα βράχια σε μια σπηλιά κοντά στη θάλασσα. Οι άλλοι δύο Τούρκοι φοβήθηκαν, κατέβηκαν τρέχοντας στη θάλασσα να σωθούν, μπήκαν στο πλοίο τους να διαφύγουν, αλλά δεν άργησαν κι αυτοί να συντριβούν πάνω στους απότομους βράχους του γιαλού, από τη μανιασμένη θάλασσα, που σαν όργανο της Θείας Δίκης, τους ανταπέδωσε τη φοβερή τους πράξη.Την άλλη μέρα κάποιος ιερέας, που λεγόταν Δημήτριος, ήλθε να λειτουργήσει με μερικούς ασθενείς για την υγεία τους. Μπαίνοντας στο Ναό βλέπει το πτώμα του Αγαρηνου και στερεμένη την πηγή του Αγιάσματος. Μεγάλος φόβος και θλίψη κυρίευσε όλους τους προσκυνητές. Επειδή ήταν απόγευμα, σύρθηκαν σε ένα μέρος κάπως προστατευμένο, σε ένα κοίλωμα στο βράχο, για να περάσουν τη νύχτα πολύ φοβισμένοι και θλιμμένοι.

Τη νύχτα εκείνη φανερώνεται στον ιερέα ο Αρχιστράτηγος Μιχαήλ και του λέει: «Πήγαινε στο Ναό μου και βγάλε έξω και ρίξε μακριά το ακάθαρτο εκείνο σώμα και πάρε τους αρρώστους και κατεβείτε κάτω στο γιαλό, στη θάλασσα και σε όποια σπηλιά δείτε φως,μπείτε και να λουσθούν εκεί οι ασθενείς και θα γίνουν καλά». Έτσι και έγινε. Ο ευλαβής ιερεύς,αφού έκανε αγρυπνία, προς τον Όρθρο, έβγαλε έξω από την εκκλησία το ακάθαρτο πτώμα κατά την προσταγή του Αρχαγγέλου και μετά όλοι μαζί κατέβηκαν στη θάλασσα.

Εκεί ψάχνοντας, βλέπουν σε ένα μικρό σπήλαιο φως λαμπρό και φοβισμένοι άρχισαν να φωνάζουν: «Κύριε ελέησον!» και «Αρχιστράτηγε βοήθησον!».

Όταν πλησίασαν στο σπήλαιο, έπαυσε το φως κι αισθάνθηκαν έντονη ευωδία. Επειδή δε ο τόπος του σπηλαίου ήταν στενός και μπήκαν γονατιστοί, όλο αυτό το μέρος πήρε το όνομα «Γοναταίς», γιατί όποιοι πήγαιναν στο Αγίασμα, έπρεπε να μπουν γονατιστοί. Αφού μπήκαν έτσι μέσα και λούσθηκαν οι άρρωστοι, κατά το λόγο του Αρχαγγέλου, θεραπεύτηκαν.
Από τότε, όλοι αυτοί, που κατεβαίνουν στη σπηλιά του Αγιάσματος με ευλάβεια και πίστη, θεραπεύονται.
Ο ιερεύς Δημήτριος αφού έμεινε εκείνη τη μέρα στο Ναό, τον καθάρισε, έκανε αγιασμό και λειτούργησε το άλλο πρωί.

Μονη Αγιων Αναργυρων Μελισσοτοπου Καστοριας

Εισαγωγικό σημείωμα: Με την ονομασία αυτή είναι γνωστές ομάδες αγίων, που ήσαν γιατροί και, σύμφωνα με την παράδοση, παρείχαν αφιλοκερδώς και αναργύρως (δωρεάν) τις υπηρεσίες τους προς τους πάσχοντες. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας μνημονεύονται «οι άγιοι και θαυματουργοί Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός, Κύρος και Ιωάννης, Παντελεήμων και ΕρμόλαοςΣαμψών και Διομήδης και πάντες οι Άγιοι Ανάργυροι».
Agioi_Anargyroi-Kosmas-Damianos
Το Μοναστήρι:
Θεμελιώθηκε επί δυναστείας Κομνηνών (1080). Βρίσκεται κοντά στο χωριό Μελισσότοπος και είναι η αρχαιότερη μονή της Π.Ε. . Το πρώτο μοναστηριακό συγκρότημα ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Παντελεήμωνα. Μετά την άλωση της Πόλης, το μοναστήρι τιμά και τη μνήμη των Αγίων Αναργύρων, Κοσμά και Δαμιανού.
Η παράδοση λέει ότι υπήρχε ένα θαυματουργικό αγίασμα της Παναγίας, που υπάρχει μέχρι σήμερα και αναβλύζει δεξιά του διάδρομου προς τους Ξενώνες, και οι ντόπιοι κάτοικοι είχαν χτίσει έναν μικρό ναό του Αγ. Παντελεήμονα στη θέση αυτή, όπου ο Αλέξιος Α’ Κομνηνός βρήκε ίαση μετά από ένα σοβαρό τραυματισμό κατά τις μάχες με τους Νορμανδούς του Ροβέρτου Γυισκάρδου και την εκδίωξη τους από το Δυρράχιο και την πόλη της Καστοριάς.
agioi anargiroi 6
Το σημερινό καθολικό της μονής εγκαινιάσθηκε στις 8 Μαΐου του 1858 και εντυπωσιάζει με τις λιθανάγλυφες και μαρμαροανάγλυφες παραστάσεις. Ιδιαίτερα σημαντικό το τέμπλο στο οποίο οι παλαιότερες εικόνες χρονολογούνται από το 1763.
Η προσφορά των μοναχών ήταν σημαντική και κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα. Στα τέσσερα λείψανα της μονής ορκίζονται παλικάρια από τον Μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη.
agioi anargiroi 1
Την περίοδο της ακμής της μονής υπήρχε μεγάλη βιβλιοθήκη με αξιόλογα χειρόγραφα και βιβλία, ο μεγαλύτερος όγκος των οποίων καταστράφηκε από την μεγάλη πυρκαγιά του 1947. Από το 2001 το μοναστήρι έχει νέα βιβλιοθήκη, που είναι μια από τις μεγαλύτερες θεολογικές βιβλιοθήκες της Δυτικής Μακεδονίας.
Επίσης διαθέτει εντυπωσιακό αρχείο εφημερίδων και περιοδικών. Μετόχια της Ιεράς Μονής είναι: α) Ταξιαρχών Τσούκας, β) Αγίου Νικολάου Κορομηλιάς, γ) Αγίου Γεωργίου Επταχωρίου, δ) Ταξιαρχών Αετού.
Ιστορικά:
Το 1457 οι Κωνσταντινοπολίτες μοναχοί Κοσμάς και Δαμιανός έφτασαν εδώ και ανασύστασαν τη μονή, που έκτοτε τιμά τους Αγ. Ανάργυρους.
agioi anargiroi 7
Έκτισαν εδώ νέο καθολικό και μερικά ακόμη κελιά, ενώ μετέφεραν μαζί τους ορισμένα ιερά κειμήλια και λείψανα αγίων από την Κωνσταντινούπολη, με σημαντικότερο το ξυλόγλυπτο τέμπλο της Παναγίας Βλαχερνίτισσας.
Περί το 1470 ο όσιος Νεκτάριος ασκητεύει για μικρό διάστημα εδώ και το 1734 η μονή καταστρέφεται από επιδρομές Τουρκαλβανών. Τότε, ο μοναχός Γεράσιμος ανακατασκευάζει το μοναστήρι το 1754 και ιδρύει σχολείο, όπως γινόταν εξάλλου στα περισσότερα μοναστήρια στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στα τέλη του 1774, όπως αναγράφεται σε εγχάρακτη μαρμάρινη πλάκα στο προαύλιο χώρο της μονής, φιλοξενήθηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός πριν την δεύτερη περίοδο του ιεραποστολικού του έργου (1775-1776) στην Ήπειρο, Νότια Αλβανία, Δυτική Στερεά Ελλάδα. Το 1800 περίπου ανοικοδομείται ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής πάνω στο αγίασμα και το 1858 το νέο καθολικό της μονής, μια τρίκλιτη, ξυλόστεγη βασιλική, που σώζεται ως τις μέρες μας:
agioi anargiroi 4
Κατά τη διάρκεια των τραγικών γεγονότων του Μακεδονικού Αγώνα, η μονή προσέφερε τα μέγιστα. Τον Αύγουστο του 1903 συγκεντρώθηκαν εδώ περίπου 5000 γυναικόπαιδα από τα γύρω χωριά μετά την εξέγερση του Ίλιντεν με πρωτοβουλία του τότε Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη για τη προσωρινή συντήρησή τους. Όμως, το φιλανθρωπικό έργο της μονής δεν σταματά εδώ, καθώς ήδη από τον 19ο αι. υπήρχε Ιερατική Σχολή και στη διάρκεια του 20ου λειτούργησε άσυλο ασθενών-απόρων ηλικιωμένων και παιδικές κατασκηνώσεις.
agioi anargiroi 3
Την δεκαετία του 1930, μετά από εισήγηση του τότε Επισκόπου Ιωακείμ Λεπτίδη, στην Ιεραρχία και αυτή με τη σειρά της στο υπουργείο εξεδόθη Βασιλικό Διάταγμα και ανέλαβε την διαχείριση της Αγ. Παρασκευής Βασιλειάδας, των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Τσούκας και Αετού Φλώρινας, του Αγ. Νικολάου Κορομηλιάς και του Αγ. Γεωργίου Επταχωρίου, ως μετόχια της. Απέκτησε από δωρεές και διαχειρίζονταν μεγάλη κτηματική και κτηνοτροφική περιουσία καλλιεργώντας ακόμα και αμπέλια, τα υπερμεγέθη βαρέλια για την αποθήκευση του κρασιού μπορεί να τα δει κανείς μέχρι σήμερα.
agioi anargiroi 2
Στον Εμφύλιο πυρπολήθηκε το καθολικό και καταστράφηκαν πολλά αρχεία της πλούσιας βιβλιοθήκης, με αποτέλεσμα η μονή να εισέλθει σε μια περίοδο παρακμής με μόνο μοναχό τον γέροντα Αμβρόσιο. Από το 1987 ξεκίνησε η ανασυγκρότηση και επέκταση της μονής, που διαθέτει πλέον πλήθος παρεκκλησιών και μια αξιόλογη βιβλιοθήκη.

Δευτέρα 1 Ιουλίου 2019, πανηγυρίζει η Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων Μελισσοτόπου επί τη ιερά μνήμη Αυτών. 

Ι. Ν. Αγιου Διονυσιου της Ζακυνθου

Σε εξέχουσα θέση στο λιμάνι της Ζακύνθου, στη συνοικία του Άμμου, δεσπόζει ο μεγαλοπρεπής ναός του πολιούχου Αγίου Διονυσίου, το κέντρο της θρησκευτικής ζωής του νησιού, μαζί με το συγκρότημα της Μονής Στροφάδων, που μεταφέρθηκε εδώ το 1717 από τα ομώνυμα νησάκια.

δωραγιαιερεις 3

Ο ναός θεμελιώθηκε το 1708 και ολοκληρώθηκε το 1764. Καταστράφηκε το 1893, από τον μεγάλο σεισμό που ερείπωσε το νησί και ανοικοδομήθηκε με πρωτοβουλία ειδικής επιτροπής που συστάθηκε το 1900. Θεμελιώθηκε το 1925 και η οικοδόμησή του ξεκίνησε το 1931, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Ορλάνδου. Εγκαινιάσθηκε το 1948 και χάρη στην αντισεισμική κατασκευή του σώθηκε κατά τον σεισμό του 1953. Το μεγαλοπρεπές κωδωνοστάσιο, ύψους περίπου 40 μέτρων, κατασκευάσθηκε αργότερα, ενώ το 2000 εγκαινιάσθηκε η νέα πτέρυγα της παρακείμενης μονής, που περιλαμβάνει σύγχρονες εγκαταστάσεις, το μουσείο-σκευοφυλάκιο και εργαστήριο συντήρησης εικόνων.

δωραγιαιερεις 2

Ο ναός είναι μεγάλη τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο το κεντρικό κλίτος, που στηρίζεται σε δεκατέσσερις μαρμάρινους πεσσούς (τετράπλευροι κίονες) με κορινθιακά κιονόκρανα.

δωραγιαιερεις 1

Στο εσωτερικό του φυλάσσονται σημαντικά κειμήλια. Οι σπουδαιότεροι θησαυροί του είναι η ασημένια λάρνακα στην οποία φυλάσσεται το ιερό λείψανο του αγίου, και οι εικόνες του τέμπλου με την ασημένια επένδυση, όλα έργα του 1829 του Ηπειρώτη αργυροχόου Γεωργίου Διαμαντή Μπάφα.

Η λάρνακα βρίσκεται μέσα στο λεγόμενο «δωμάτιο του Αγίου», με την ξυλόγλυπτη επιχρυσωμένη επένδυση.

δωραγιαιερεις 2
Εξαιρετικής τέχνης είναι το επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο και οι τοιχογραφίες με σκηνές από τη ζωή του αγίου, φιλοτεχνημένα από διάσημους αγιογράφους και ξυλογλύπτες, ενώ από τα πιο γνωστά έργα τέχνης του ναού είναι ο περίφημος πίνακας με τη λιτανεία του Αγίου Διονυσίου, έργο του 1766 του ιερέα Νικολάου Κουτούζη.
Στο μουσείο της μονής φυλάσσονται έργα τέχνης, ιερά κειμήλια, χειρόγραφοι κώδικες και σπάνιες εκδόσεις που προέρχονται από τη μονή που βρισκόταν στα νησιά.Ο ναός πανηγυρίζει στις 24 Αυγούστου (μνήμη μετακομιδής του σκηνώματος του αγίου) και 17 Δεκεμβρίου (ημέρα κοίμησής του).

 

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Ιεροι Ναοι στον Μυστρα Α

Ιερά Μονή Βροντοχίου

Στην Κάτω Πόλη του Μυστρά, δίπλα στο τείχος, βρίσκεται το αρχαιότερο και μεγαλύτερο μοναστήρι του λόφου, η Μονή Βροντοχίου. Η επωνυμία της αναφέρεται στα χρυσόβουλλα που εικονίζονται στις τοιχογραφίες του παρεκκλησίου του καθολικού της, και πρέπει να σχετίζεται με την ονομασία της περιοχής, ο ιδιοκτήτης της οποίας θα λεγόταν Βροντόχιος.

mistras vestments2
Η μονή ιδρύθηκε στα τέλη του 13ου αιώνα. Υπαγόταν στον πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, διέθετε μεγάλο πλούτο και πολλά προνόμια και αποτέλεσε το κέντρο της πνευματικής ζωής του Μυστρά. Είχε μία από τις πλουσιότερες και σπουδαιότερες βιβλιοθήκες και ήταν τόπος όπου δίδαξαν σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Πλήθων.

Στο συγκρότημα της μονής βρίσκονται δύο επιβλητικές εκκλησίες, από τις ωραιότερες του Μυστρά, ο ιερός ναός των Αγίων Θεοδώρων και ο ιερός ναός της Παναγίας της Οδηγήτριας. Ο ναός των Αγίων Θεοδώρων κτίστηκε την περίοδο 1290-1295 και είναι ο δεύτερος παλαιότερος στον λόφο μετά τη Μητρόπολη. Υπήρξε το πρώτο καθολικό της μονής και, σύμφωνα με επιγραφή, κτήτορές του ήταν ο Δανιήλ, ηγούμενος μέχρι το έτος 1290, και ο Παχώμιος, μοναχός και μετέπειτα ηγούμενος.

mistras vestments5
Ο ναός της Οδηγήτριας ολοκληρώθηκε ανάμεσα στα έτη 1310-1320 από τον Παχώμιο και έγινε το νέο καθολικό της μονής, ενώ από τότε η εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων χρησίμευε ως κοιμητηριακό παρεκκλήσιο. Η πρώτη γραπτή μαρτυρία για τον ναό της Οδηγήτριας γίνεται σε κώδικα που αφιέρωσε στη μονή, τα έτη 1311-1312, ο μητροπολίτης Λακεδαιμονίας Νικηφόρος Μοσχόπουλος, ενώ η ονομασία Αφεντικό φαίνεται ότι καθιερώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα.

mistras vestments1
Αρχιτεκτονικά, ο ναός των Αγίων Θεοδώρων ανήκει σε απλοποιημένη μορφή του σύνθετου οκταγωνικού σταυροειδούς εγγεγραμμένου τύπου. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι ότι ο μεγάλος τρούλος στηρίζεται σε οκτώ τόξα που στην κάτοψη σχηματίζουν οκτάγωνο. Διαφοροποιείται από τα παλαιότερα παραδείγματα του τύπου, επειδή τα δύο δυτικά στηρίγματα δεν ήταν πεσσοί, αλλά κίονες, οι οποίοι, όμως, σήμερα, κατά τις αναστηλωτικές εργασίες έχουν αντικατασταθεί με κτιστούς πεσσούς. Στα δυτικά, κατά τον 14ο αιώνα, προστέθηκαν ο νάρθηκας και δύο πυργόσχημα παρεκκλήσια. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο ναός ήταν σε ερειπιώδη κατάσταση και το 1930 ανακατασκευάστηκε το ανώτερο μέρος του τρούλου του. Το εσωτερικό του ναού διακοσμείται με τοιχογραφίες που σώζονται αποσπασματικά και χρονολογούνται στα τέλη του 13ου αιώνα.

Αρχικά ο ναός είχε δύο πύργους-παρεκκλήσια προσκολλημένα στη βόρεια και στη νότια άκρη του νάρθηκα, τα οποία περιβάλλονταν από στοές. Αργότερα, στο β΄ μισό του 14ου αιώνα, προστέθηκαν το βορειοανατολικό και το νοτιονατολικό παρεκκλήσιο και κτίστηκε με τοίχο η νότια στοά. Στο βορειοδυτικό παρεκκλήσιο του νάρθηκα βρίσκονται οι τάφοι του κτήτορα Παχωμίου και του δεσπότη Θεοδώρου Α΄ Παλαιολόγου, ο οποίος πέθανε το 1407. Στη νοτιοδυτική γωνία του ναού υψώνεται τετραώροφο κωδωνοστάσιο. Την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί και αργότερα παρέμεινε ερειπωμένος. Στο εσωτερικό του διατηρούνται αποσπασματικά τοιχογραφίες του πρώιμου 14ου αιώνα. Εικονίζουν ευαγγελικές σκηνές, αλλά και μεμονωμένες μορφές της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, και προδίδουν το υψηλό επίπεδο των δημιουργών τους. Η αφιέρωση του ναού στο όνομα της Οδηγήτριας, η αρχιτεκτονική του, η τοιχοποιία του, η διάρθρωση των εξωτερικών του επιφανειών και η εξαιρετική ποιότητα του εσωτερικού του διακόσμου τον συνδέουν με την καλλιτεχνική παράδοση της Κωνσταντινούπολης.

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Ιερα Μονη Αγιων Τεσσαρακοντα Μαρτυρων

Σε μια όμορφη, καταπράσινη τοποθεσία κοντά στο χωριό Χρύσαφα, περίπου 8 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Σπάρτης, βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες μονές της Λακωνίας, αφιερωμένη στους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες.

sparti vestments1
Ιδρύθηκε το 1305 λίγο ψηλότερα, στη χαράδρα του χειμάρρου Σωφρόνη, και μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση στις αρχές του 17ου αιώνα. Στην παλαιά μονή ο ναός είχε διαμορφωθεί μέσα σε φυσικό σπήλαιο και είχε αγιογραφηθεί από τον Κωνσταντίνο Μανασσή. Στη σημερινή θέση αρχικά ήταν μόνο τα κτήματα και οι αποθήκες της, αλλά σταδιακά η περιοχή εξελίχθηκε σε μετόχι, και τελικά μετατράπηκε στην κύρια εγκατάσταση του συγκροτήματος, κυρίως λόγω των προβλημάτων ανεφοδιασμού και ασφάλειας των μοναχών.

sparti vestments3

Η μονή από τον 16ο αιώνα ήταν σταυροπηγιακή και είχε αρκετά προνόμια, που της επέτρεψαν να εξελιχθεί σε σπουδαίο πνευματικό κέντρο. Το 1770 πυρπολήθηκε από τους Τουρκαλβανούς και ερημώθηκε, αλλά λειτουργούσε πάλι στα χρόνια της επανάστασης του 1821, μάλιστα ήταν σημαντική η προσφορά της σε εφόδια και τρόφιμα. Πυρπολήθηκε ξανά το 1826 από τον Ιμπραήμ, και το 1943 από τους Γερμανούς.

sparti vestments2
Εξωτερικά έχει τη μορφή φρουρίου με ψηλό περίβολο που σχηματίζουν τα συγκροτήματα των κελιών και των βοηθητικών χώρων. Στο κέντρο της αυλής δεσπόζει το καθολικό, σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με τρούλο, που κτίστηκε το 1620. Στην τοιχοποιία του διακρίνεται κεραμοπλαστικός διάκοσμος και ενσωματωμένα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη, ενώ το εσωτερικό του είναι κατάγραφο.

sparti vestments5

Η αγιογράφηση, του 1620, είναι έργο του Γεωργίου Μόσχου, φημισμένου ζωγράφου της Κρητικής Σχολής από το Ναύπλιο. Δίπλα στο καθολικό βρίσκεται το παρεκκλήσιο της Ζωοδόχου Πηγής που χρονολογείται στο 1707 και λέγεται ότι φιλοξένησε κρυφό σχολείο στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παλαιότερα κτήρια της μονής, όπως η τραπεζαρία, που ήταν αγιογραφημένη, το φωτάναμμα, και ο πύργος που αρχικά ήταν τετραώροφος. Η μονή διαθέτει πλούσια βιβλιοθήκη, κειμήλια και σπάνια έγγραφα που εκτίθενται στο μουσείο της. Είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 9 Μαρτίου.

sparti vestments4

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Ι.Μ. Αγιου Παυλου Μαιος 2019

Η Μονή Αγίου Παύλου βρίσκεται σε υψόμετρο 140 μέτρων από την θάλασσα και είναι αφιερωμένη στην Υπαπαντή του Χριστού (2 Φεβρουαρίου). Ιδρύθηκε στα τέλη του 9ου με αρχές του 10ου αιώνα, από τον Παύλο Ξεροποταμηνό ή Ξεροποταμίτη επάνω στα ερείπια ενός μικρού κελιού των Εισοδίων της Θεοτόκου, το οποίο είχε ιδρυθεί το 377.

Η Μονή Αγίου Παύλου καταστράφηκε πολλές φορές από διάφορες αιτίες, γι’ αυτό και τα κτίριά της χτίστηκαν σε διάφορες χρονικές περιόδους. Το Καθολικό άρχισε να κτίζεται το 1839 και τελείωσε το 1844(την ημέρα του Αγ. Γεωργίου).

monastery amfia12

Μετά τις επιδρομές των Καταλανών υποβιβάζεται σε κελί για να ξαναγίνει οριστικά Μονή στο γ’ τέταρτο του 14ου αιώνα. Τον 15ο αιώνα ενισχύεται οικονομικά από Σέρβους ηγεμόνες και στα Μεταβυζαντινά χρόνια από ηγεμόνες παραδουνάβιων χωρών. Στην Μονή φυλάσσονται φορητές εικόνες, κειμήλια, ιερά λείψανα και ιερά σκεύη. Η βιβλιοθήκη περιέχει 494 χειρόγραφα και περίπου 12.500 έντυπα βιβλία.

monastery amfia6

Ανάμεσα στα κειμήλια ξεχωρίζουν μέρος των Τίμιων Δώρων των Μάγων στο νεογέννητο Χριστό. Σήμερα διαθέτει δώδεκα παρεκκλήσια, με πιο αξιόλογο εκείνο του Αγίου Γεωργίου με τοιχογραφίες Κρητικής τέχνης (1555).

Στη Μονή Αγίου Παύλου υπάγονται δυο Σκήτες: η Νέα Σκήτη και του Αγίου Δημητρίου του Λάκκου. Είναι κοινόβιααπό το 1840 και υπάρχει εγκατεστημένη αδελφότητα 30 μοναχών.

Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Υπαπαντή του Χριστού.

Η προσωπική μας εμπειρία, περιελάμβανε, μια εξαιρετικά κατανυκτική ατμόσφαιρα και Κυριακάτικη Λειτουργία που ξεκινάει στις 3 30 το πρωί, μια εξαιρετική φιλοξενία εκ μέρους των μοναχών ακόμα και αν η καθημερινότητα τους είναι αρκετά απαιτητική καθώς φιλοξενούν το λιγότερο 80 επισκέπτες καθημερινώς.

 

Ιερος Ναος Αγ Παντελεημονα Γαζωρου & Παρεκκλησι Παναγίας

Στο Γάζωρο Σερρών υπάρχει ο ναός του Αγ. Παντελεημονως, ενώ έξω απο το χωρίο προς το κομμάτι της παλαιάς Εθνικής οδού Σερρών-Δράμας υπάρχει το παρεκκλήσι της Παναγίας καθώς και ένα αριθμός Ναϋδριων. Ο ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονως κατασκευάστηκε το 1851 και το 1970-1980 µμετατράπηκε στη σηµερινή αίθουσα.

Οι κάτοικοι πρόσφεραν ένα µέρος από τη συγκοµιδή των σιτηρών και καπνού τους για το χτίσιµο του µεγάλου ναού το 1963.

gazoros 1Επιπρόσθετα η μετα-βυζαντινή εικόνα του Αγίου Παντελεήμονα προέρχεται από το χωριό Γαζωρός, στις Σέρρες. Αποτελείται από δυο ζωγραφικά στρώματα, στα οποία απεικονίζεται ο Άγιος Παντελεήμονας, και επιπλέον επιζωγραφίσεις. Το επάνω ζωγραφικό στρώμα παρουσιάζει μεγάλες φθορές, επιτρέποντας την παρατήρηση της κάτω Αγιογραφίας.

gazoros 3

Τα δυο ζωγραφικά στρώματα, τα οποία ανήκουν, πιθανώς, στον ίδιο αγιογράφο και ακολουθούν τη Μακεδονική σχολή, έχουν περίπου την ίδια ηλικία και χρονολογούνται από τις αρχές έως τα τέλη του 19ου αιώνα.

Παρεκκλήσι της Παναγίας

Χτίστηκε το 1925 µΧ από συνεισφορές σιτηρών και καπνού από τους κατοίκους . • Ορυθµός του είναι βασιλική µε τρούλο. • Πιθανόν κάτω από τον ναό να υπήρχε ένας υπόγειος ναός χριστιανικής λατρείας ο οποίος λειτούργησε κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας. • Παλαιότερα υπήρχε κοντά στο παρεκκλήσι ειδωλολατρικός ναός αφού βρέθηκε µια µυλόπετρα για το άλεσµα των ελιών

e-amfia gazoros 2

e-amfia gazoros 1

 

Με 1.650 κατοίκους περίπου, ο Γάζωρος είναι από άποψη πληθυσμού το δεύτερο σημαντικότερο χωριό του δήμου και βρίσκεται σε απόσταση 8χμ. δυτικά της Νέας Ζίχνης και 24χμ. νοτιοανατολικά από την πόλη των Σερρών. Το σημερινό τοπωνύμιο υιοθετήθηκε το 1926 και προέρχεται από την αρχαία Γάζωρο, πόλη που εικάζεται ότι ιδρύθηκε γύρω στο 700 π.Χ. από τους Ηδωνούς και ήκμασε ως ανεξάρτητη πόλη-κράτος το 500-475 π.Χ.
Πιθανώς η αρχαία πόλη ήταν κτισμένη περίπου μισό χιλιόμετρο βορειοανατολικά από τη σημερινή τοποθεσία του χωριού, στο λόφο του Αγίου Αθανασίου ανάμεσα σε δύο βαθιά ρέματα. Ο Γάζωρος απελευθερώθηκε από τους Τούρκους το 1913 και υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους Βουλγάρους κατά τους Μακεδονικούς αγώνες του 1916-18. Τέλος, με την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης (1923), περίπου διακόσιες τουρκικές οικογένειες έφυγαν από το χωριό με αντίστοιχη έλευση Ελλήνων της Μικράς Ασίας.

Εκκλησάκια Ναϋδρια.

Πηγή: Μελέτη 2ο Γελ Νέας Ζίχνης (Ερευνητική εργασία 2016-2017)

gazoros e-amfia 3

gazoros e-amfia 4

gazoros e-amfia 5

gazoros e-amfia 6

gazoros e-amfia 1

gazoros e-amfia 2

Παναγια Σπηλιας (Καρδιτσα) & Ιερ Ναος Ταξιαρχών Μιχαηλ & Γαβριηλ (Τρικαλα)

Μονή Παναγίας Σπηλιάς, Κουμπουριανά Αργιθέας, Καρδίτσα.

Βρίσκεται στο Δήμο της Ανατολικής Αργιθέας του Νομού Καρδίτσας, σε υψόμετρο 1000 περίπου μέτρων επάνω σε μια βραχώδη και απότομη κορυφή των Αγράφων της Πίνδου και κοντά στην κοινότητα των Κουμπουριανών.

 

e-amfia karditsa 1

 

e-amfia karditsa 4

 

Ιερός Ναός Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, Ταξιάρχες Τρικάλων.
Βρίσκεται βορειοανατολικά σε κοντινή απόσταση από την πόλη των Τρικάλων και ένα χιλιόμετρο αριστερά από την Εθνική Οδό Τρικάλων – Λάρισας, στους πρόποδες των Αντιχασίων, στο χωριό Ταξιάρχες του Δήμου Φαρκαδόνας.

e-amfia trikala 1

e-amfia trikala 2

Πηγή: Θρησκευτικές περιηγήσεις (π.Νικόλαος Καζακίδης)

Η καταστροφη των Ορθοδοξων Εκκλησιων στην κατεχομενη Κυπρο 2019

 

eamfia cyprus 7

Κατά διαστήματα διάφορες εκθέσεις και κυρίως αυτή της επιτροπής του Ελσίνκι, που είχε και μια πιο εμπεριστατωμένη έρευνα, είχε παρουσιάσει καταγεγραμμένες τις καταστροφές και τις γνωστοποιούσε σε διεθνείς άλλες επιτροπές, παρόλα αυτά όμως ως σήμερα, η κατάσταση παραμένει ως έχει.

eamfia cyprus 1

To 2009 η Αμερικανική Επιτροπή Ελσίνκι, κατέγραψε τις καταστροφές και τις λεηλασίες που υπέστησαν τα θρησκευτικά μνημεία στην κατεχόμενη Κύπρο και τα στοιχεία που δίδονται στη δημοσιότητα είναι σοκαριστικά. Εκατοντάδες ορθόδοξα μνημεία έχουν λεηλατηθεί. Στην έκθεσή της η Αμερικανική Επιτροπή Ελσίνκι σημειώνει ότι «τα θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία στα Κατεχόμενα διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο» και ότι χιλιάδες εικόνες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, χειρόγραφα, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά έχουν κλαπεί από τον τουρκικό στρατό από τις εκκλησίες, τα μοναστήρια και τα εξωκλήσια.

eamfia cyprus 2Τα περισσότερα κατέληξαν σε διεθνείς δημοπρασίες.

eamfia cyprus 4

Η έκθεση καταγράφει την κατάσταση που επικρατεί στα θρησκευτικά μνημεία των Κατεχομένων και σύμφωνα με αυτήν:

eamfia cyprus 5

* 500 εκκλησίες έχουν λεηλατηθεί από Τούρκους στρατιώτες.

* 133 εκκλησίες και μοναστήρια έχουν βεβηλωθεί.

* 15.000 εικόνες, από τις οποίες 3.500 βυζαντινές, έχουν κλαπεί.

* 77 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε τεμένη.

* 28 εκκλησίες χρησιμοποιούνται από τον τουρκικό στρατό ως αποθήκες και ως… πολυβολεία.

* 2 εκκλησίες χρησιμοποιούνται από τις κατοχικές δυνάμεις ως νοσοκομεία.

* 13 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε στάβλους.

* 17 εκκλησίες έχουν μετατραπεί σε μπαράκια, καφετέριες, νυχτερινά κέντρα και καζίνα!

* 1 εκκλησία, αυτή του Σωτήρος στο χωριό Χρυσηλίου, έχει μετατραπεί σε… νεκροτομείο.

eamfia cyprus 6

Από το 1984 η UΝΕSCΟ καταγράφει την καταστροφή πληθώρας αρχαιολογικών και θρησκευτικών μνημείων στα Κατεχόμενα και σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Αλήθεια» που αποκαλύπτει την Αμερικανική Εκθεση Ελσίνκι, ένα από τα πιο ιστορικά μοναστήρια, αυτό της Αγίας Αναστασίας, στην κατεχόμενη Λάπηθο, έχει μετατραπεί σε ξενοδοχείο με την ονομασία…«Αnastasia Resort Ηotel», με πισίνα και… καζίνο. Για τις καταστροφές εκκλησιαστικών μνημείων στο βόρειο, κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου έδειξε ενδιαφέρον και ο Πάπας ΒενέδικτοςΙΣτ΄, κατά την πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο Δ. Χριστόφια στο Βατικανό. Ο Ποντίφικας απηύθυνε έκκληση να σταματήσουν οι βανδαλισμοί εναντίον θρησκευτικών ναών.

eamfia cyprus 5

Η Αμερικανική Εκθεση (αποσπάσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν την περασμένη Τρίτη και στην εφημερίδα «Washington Τimes») έχει τίτλο «Καταστροφή της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Βόρειο Τμήμα της Κύπρου και Παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου» και είναι το αποτέλεσμα μακροχρόνιας έρευνας επιστημόνων της Επιτροπής. Στην πρώτη παράγραφο αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Τριάντα πέντε χρόνια κατοχής της Βόρειας Κύπρου από τουρκικά στρατεύματα έχουν καταστρέψει πληθώρα αρχαιολογικών και θρησκευτικών μνημείων».

eamfia cyprus 7

Η Αμερικανική Εκθεση έχει ήδη κατατεθεί στο Καπιτώλιο σε ειδική επιτροπή, στην οποία προεδρεύει ο γερουσιαστής κ. Μπεν Κάρντιν, και ακολούθησε επ΄ αυτής συζήτηση. Πήραν μέρος οι κκ. Κλάους Γκάλας, εμπειρογνώμων σε θέματα Βυζαντινολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Χ. Χοτζακόγλου, καθηγητής Αρχαιολογίας στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, η κυρία Μάικλ Τζένσεν , δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Πόλεμος και Πολιτιστική Κληρονομιά: Η Κύπρος μετά το 1974».

eamfia cyprus 3

Σύμφωνα με την κυρία Τζένσεν, 16.000 εικόνες, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά, καθώς και 60.000 αρχαιολογικά αντικείμενα, έχουν κλαπεί και φυγαδευθεί από τα Κατεχόμενα. Οι τουρκικές αρχές έκαναν ελάχιστα πράγματα για να αναχαιτίσουν αυτό το «πολιτιστικό ξεκαθάρισμα», όπως ευστόχως ονομάστηκε. Ο κ. Γκάλας ο οποίος είχε επισκεφθεί τα Κατεχόμενα, ανέφερε ότι η κλοπή αντικειμένων πολιτιστικής κληρονομιάς στα Κατεχόμενα συνήθως ήταν δυνατή μόνο υπό την επίβλέψη ή και την ανοχή του τουρκικού στρατού. Στην έκθεση, τέλος, υπογραμμίζεται η νομική ευθύνη της Τουρκίας να απέχει από εχθρικές και καταστρεπτικές ενέργειες εναντίον της πολιτιστικής κληρονομιάς στο βόρειο, κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, να απαγορεύει και να παρεμποδίζει την κλοπή.

Πηγή: (ρομφαία, το βήμα)

Μονη Ευαγγελισμου (Πάτμος)

Η Μονή Ευαγγελισμός στην Πάτμο, είναι ένα μοναστήρι που μοιάζει με σύγχρονο βυζαντινό κάστρο. Έχει πέτρινο περίβολο και στητά καμπαναριά, ανοιχτή θέα και έναν φορτωμένο λουλούδια περίβολο που μοσχοβολούν το άρωμά τους σαν καλωσόρισμα.

patmos 1

Το 1937 ο Άγιος Αμφιλόχιος Μακρής, Πάτμιος στην καταγωγή και ιερομόναχος για πολλά χρόνια στην Μονή του Άγιου Ιωάννη του Θεολόγου ιδρύει την γυναικεία Μονή του Ευαγγελισμού στο δυτικό μέρος της νήσου η οποία απέχει 15’από τη Μονή του Θεολόγου. Η μονή βρίσκεται στη λεγόμενη περιοχή των Κήπων και μπροστά της εκτείνεται το Ικάριον πέλαγος και βλέπει τη δύσι του ηλίου όλη τη διάρκεια του έτους.Προυπήρχε ανδρικό ασκητήριο το οποίο ιδρύθηκε περίπου τον 14ο αιώνα.

Related imageΟι πατέρες της Μονής του θεολόγου από την εποχή του οσίου Χριστοδούλου είχαν τη συνήθεια να φεύγουν από το μοναστήρι τους στηνπερίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και να ζουν για περισσότερη ησυχία ,προσευχή και μελέτη στην ερημική ζώνη της Πάτμου και ιδιαίτερα στα δυτικά αυτής. Το κάθισμα της Ευαγγελιστρίας είναι το μοναδικό που φέρει αμυντήριο Πύργο διότι επέτρεπε στο μοναχό που ζούσε εκεί εκείνο το χρονικό διάστημα να παρατηρεί να βλέπει προς το λιμάνι των κήπων απ’όπου πολύ συχνά επέδραμαν αγαρηνοί πειρατές. Επίσης η γεωγραφική θέση του καθίσματος επέτρεπε στο μοναχό να επικοινωνεί με τον οικισμό της χώρας. Το 1610 ησύχαζε στο κάθισμα ο σοφός και λόγιος ιερομόναχος της Μονής του θεολόγου ο Νικηφόρος Χαρτοφύλακας ο οποίος ανακαίνισε τοεκκλησάκι του Ευαγγελισμού και τον Πύργο. Ωστόσο κατά τη διάρκεια παραμονής του στο κάθισμα ασθενεί βαρύτατα αλλά δεν χάνει την εμπιστοσύνη του στον Άγιο θεό προσεύχεται στον Απόστολο Λουκά τον ευαγγελιστή και ιατρό και θαυματουργικά θεραπεύεται .

Related image
Έπειτα εις ένδειξη ευγνωμοσύνης και αναφοράς του θαύματος αυτού κτίζει το αρχαιότερο εκκλησάκι που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στον περίβολο της Μονής το εκκλησάκι του Αγίου Λουκά ο οποίος είναι μονόχωρος κεμαροσκέπαστος ναός κλασικής πατμιακής λιθοδομής και φέρει τέμπλο περίτεχνο . Από το 1613 μέχρι το 1937 αδιαλείπτως κάποιος ασκητής μοναχός ζούσε στο κάθισμα της Ευαγγελιστρίας. Το 1937 εκοιμήθη ο τελευταίος ασκητής και τότε κατά παραχώρηση θεού ο ηγούμενος της μεγάλης Μονής του Θεολόγου ήταν και ο ιδρυτής της γυναικείας αδελφότητας τουΕυαγγελισμού ο όσιος Αμφιλόχιος Μακρής.Ο όσιος Αμφιλόχιος Μακρής είχε την ευλογία να είναι πνευματικό τέκνο του Αγίου Νεκταρίου της Αιγίνης από τον οποίο οραματίσθηκε τη δημιουργία αυτού του γυναικείου μοναστικού παρθενώνος .
Αγιοκατάταξη Γέροντος Αμφιλοχίου Μαρκή στην Ι. Μ. Ευαγγελισμού Μητρός Ηγαπημένου Πάτμου
Ο Άγιος Νεκτάριος με τη δημιουργία της Μονής της Αγίας Τριάδος στην Αίγινα επιθυμούσε να επαναφέρει το μοναχισμό στις θεμελιώδεις αρχές του νηπτικού ασκητικού μοναχισμού,έναν τέτοιο μοναχισμό ενέπνευσε και στον Άγιο Αμφιλόχιο οι οραματισμοί του οποίου ενσαρκώθηκαν στο πρόσωπο μιας νεαρής διδασκάλισας η οποία είχε ευσεβείς πόθους και εργαζόταν παλαιότερα στη Πάτμο της κτιτόρισας και πρώτης μοναχής Γερόντισσας Ευστοχίας Γούναρη.
Image result for ιερα μονη ευαγγελισμου πατμου
Η αδελφότητα ξεκίνησε αμέσως ιεραποστολική δράση διότι τότε τα Δωδεκάνησα ιταλοκρατούνταν, έτσι στήθηκε ένα μικρό κρυφό σχολειό όπου τα παιδιά της Πάτμου ερχόντουσαν σαν εκδρομείς και διδάσκονταντα ελληνικά γράμματα από τις αδελφές της Μονής οι οποίες κατά την πλειονότητα τους ήταν διδασκάλισσες μοναχές.Το 1948 η ιεραποστολική δράση της αδελφότητας επεκτείνεται όταν μετάτην ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στη Μητέρα Ελλάδα ο Έλληνας διοικητής ζητά από τον όσιο Αμφιλόχιο η νεοσύστατη και άστεγη τότε αδελφότητα του Ευαγγελισμού να αναλάβει το ορφανοτροφείο της Ρόδουτο οποίο είχανε εγκαταλήψει οι ιταλίδες καθολικές μοναχες με περισσότερο από 120 παιδιά .Η αδελφότητα ανταποκρίθηκε αμέσως στο κάλεσμα αυτό της πατρίδος και αμέσως κλίμακιο αδελφών με επικεφαλίς τη Γερόντισσα Ευστοχία εγκαταστάθηκε στη Ρόδο όπου οργάνωσε το ορφανοτροφείο παράλληλα όμως ανέπτυξε και κατηχητική δράση διότι το ορθόδοξο φρόνημα είχε αλλοιωθεί .
Πηγή: Διεθνές Πρακτορείο Εκκλησιαστικών ειδήσεων